Een haag maken met alternatieven voor buxus?

Met zijn kleine, groenblijvende en leerachtige bladeren en zijn goede snoeiverdraagzaamheid is de buxus een typische heester voor Franse tuinen. Hij wordt vaak gebruikt als border of lage haag om borders af te bakenen. Zijn kwetsbaarheid voor plagen en ziekten, vooral voor de buxusmot, zet je er echter toe aan om andere opties te verkennen. Alternatieve heesters die net zo groenblijvend en goed in vorm te snoeien zijn, maar sterker, kunnen de buxus in een haag vervangen. We laten je graag kennismaken met deze planten en geven je enkele planttips.

Welke planten voor welke toepassingen?

Strak en actinomorf of juist wat informeler: je kunt zonder problemen een goed gestructureerde haag samenstellen die vrijwel hetzelfde is als een buxushaag. Groenblijvend, winterhard, relatief langzaam groeiend en ook zeer goed bestand tegen snoei: er zijn goede kandidaten die zieke en door de buxusmot aangetaste buxussen uitstekend kunnen vervangen. Daartoe behoren:

• De Japanse hulst (Ilex crenata) wordt vaak gekozen vanwege zijn gelijkenis met buxus en zijn weerstand tegen ziekten. Net als buxus geeft hij de tuin in alle seizoenen structuur. Door zijn dichte, compacte groeiwijze kun je hem gebruiken voor het aanleggen van kleine of middelhoge hagen. Zijn kleine, groenblijvende bladeren zijn, afhankelijk van de variëteit, donkergroen of goudkleurig en mooi glanzend en doen denken aan die van buxus. Hij is ruimschoots winterhard tot onder -15°C en groeit in al onze regio's, beschut tegen felle zon, in elke vochthoudende bodem zonder kalk.
• De Myrsine africana of Afrikaanse buxus is een interessant alternatief voor buxus in een zacht klimaat (mediterrane en Atlantische regio's), omdat hij vorstgevoelig is (tot - 8 °C tijdens een korte koudegolf bij een volwassen exemplaar). Hij vormt een kleine heester met een compacte, ronde groeiwijze en is het hele jaar bekleed met kleine, zeer glanzende donkergroene bladeren. Hij groeit iets sneller dan buxus en omdat hij uitstekend tegen snoei kan, is hij zeer geschikt voor een kleine haag die weinig onderhoud vraagt. Hij wordt nooit ziek en groeit in elke goed doorlatende bodem, ook in kalkrijke grond, zowel in de zon als in de schaduw. 
• De gewone mirte (Myrtus communis) is een ander uitstekend alternatief voor buxus in een zacht klimaat, omdat hij gemiddeld winterhard is tot ongeveer -8 °C. Je waardeert hem om zijn kleine, aromatische, glanzende groene of bontgekleurde bladeren. Zijn charme is op zijn grootst wanneer zijn takken in de zomer bezaaid zijn met talloze kleine witte bloemen. De Myrtus communis is vrij van ziekten, bloeit rijk en geurt heerlijk en is ideaal om structuur te geven aan een droge tuin, in een geschoren of vrije haag. Hij houdt van lichte, goed doorlatende en arme bodems en van een beschutte plek, weg van de felste zonnestralen.

• De Osmanthus delavayi is een andere groenblijvende heester die buxus in onze gematigde regio's kan vervangen. Hij vormt een struik met een compacte, ronde groeiwijze en kleine, leerachtige donkergroene bladeren. In het voorjaar verdwijnt de struik letterlijk onder een wolk van witte bloemen die naar jasmijn geuren. Hij vormt een goed privacyscherm en groeit snel. Als je hem niet snoeit, kan hij tot 3-4 m hoog worden, waardoor hij ideaal is als haag. Hij is winterhard tot -10°C en staat graag beschut tegen koude wind, vooral ten noorden van de Loire. Hij groeit in elke vochthoudende, vruchtbare, goed doorlatende bodem, ook in kalkrijke grond, op een zonnige of halfbeschaduwde standplaats.
• Voor een lage haag of een lichte border die ook in de winter kleur geeft zijn de kleine variëteiten van de Japanse kardinaalsmuts (Euonymus japonicus) prachtig. Met hun glanzende bladeren en dichte groeiwijze vormen ze een andere interessante optie om buxus te vervangen. De Euonymus japonicus 'Microphyllus Albovariegatus' is bijvoorbeeld een prachtige, zeer bossige variëteit met kleine, glanzende bladeren die groen zijn met een witte rand en doen denken aan die van bontgekleurde buxus.
• Andere opties, zoals ligusters, bieden ook een mooie dichtheid en zijn goed bestand tegen veelvuldig snoeien. Daardoor zijn ze geschikt voor strak gestructureerde hagen, zoals de Ligustrum vulgare 'Lodense' , die uiterst winterhard en zeer gemakkelijk te kweken is. Door zijn compacte en bossige groeiwijze is hij bij uitstek geschikt om buxus in een lage haag te vervangen.

Raadpleeg voor meer keuze en informatie gerust onze adviespagina: “Welke heesters kunnen buxus vervangen?”

Wanneer plant je deze heesters?

Je plant deze heesters bij voorkeur in het najaar of aan het begin van het voorjaar. In deze periodes kunnen de planten wennen aan hun nieuwe standplaats en vóór de zomer of winter wortels ontwikkelen. Plant of snoei niet tijdens een vorstperiode of bij hoge temperaturen.

Hoe plant je ze voor een haag?

Buxussen worden gewoonlijk gebruikt in een lage haag, met 25 cm afstand tussen de planten, of in een hoge haag, met 80 cm afstand. De afstand tussen de alternatieve heesters hangt af van de gekozen soort en de gewenste hoogte van de haag. Voor een dichte haag plant je de heesters over het algemeen op een afstand die gelijk is aan de helft van hun breedte op volwassen leeftijd.

• Begin met het uitzetten van de ruimte voor de haag. Span een metseldraad op de gewenste plek om een mooi rechte rand te maken
• Graaf langs het metseldraad een greppel die een spade breed en diep is
• Spit en maak de bodem over de hele lengte van de haag los 
• Doe goed verteerde compost, gemengd met grond, in de plantgaten. Voeg eventueel grind of grof zand toe voor een betere waterafvoer
• Plant elke heester in zijn plantgat en zorg ervoor dat de bovenkant van de wortelkluit gelijk ligt met het grondniveau
• Vul het gat met grond gemengd met compost en druk de grond licht aan
• Geef overvloedig water
• Breng mulch aan, zodat de bodem vochtig blijft en onkruid minder kans krijgt
• Zes maanden na het planten is het vaak raadzaam om de jonge scheuten licht te snoeien met een heggenschaar, zodat de vertakking wordt gestimuleerd en de planten vanaf de basis dicht groeien. Daarna onderhoud je de haag door haar één of twee keer per jaar te snoeien, aan het einde van de winter en aan het begin van het najaar.