Kippen in de tuin: gids voor succesvol samenleven

Onze tips om je moestuin te beschermen

Om de situatie te schetsen, eerst een anekdote! Of liever gezegd: een tegenvaller die mij enkele maanden na de aanschaf van mijn eerste kippen overkwam. Op een dag had ik haast en vergat ik het tuinhekje dat toegang geeft tot mijn moestuin te sluiten. Mijn vier jonge kippen hadden niet veel tijd nodig om deze gezegende grond in bezit te nemen. En de ravage was even groot als hun eetlust. Van mijn mooie, net gevormde kroppen sla, mijn frisgroene spinazie, klaar om geoogst te worden, en mijn radijsjes met hun verleidelijke loof… bleef niet veel over! Wat de al mooi rode tomaten betreft: daar hadden ze alleen maar in gepikt. Kortom, mijn kippen hadden volop genoten van hun verblijf in mijn moestuin! Sindsdien controleer ik dan ook altijd of de moestuin goed is afgesloten.

Daar ligt inderdaad de prioriteit! Om te voorkomen dat je kippen de moestuin in bezit nemen, is een permanente omheining de beste oplossing. Zelf heb ik gekozen voor een relatief esthetische houten afscheiding, maar eenvoudig kippengaas met palen kan ook volstaan. Denk wel goed aan de toegangspoort: die moet perfect stabiel en stevig genoeg zijn om het openen en sluiten te doorstaan. Reken op een hoogte van minstens 1,20 tot 1,50 m, want in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen kippen over een korte afstand vliegen. Een andere oplossing is om de uiteinden van enkele veren aan één vleugel af te knippen, zodat je kippen bij een eventuele vlucht uit balans raken.

Heb je een kleine moestuin, dan kun je ook heel eenvoudige constructies maken die enigszins op tunnels lijken, met enkele palen en kippengaas. Deze constructies plaats je over jonge zaailingen of kiemplanten van groenteplanten die pas in de tuin zijn uitgeplant. Ze zijn mobiel en kunnen worden verplaatst naarmate de gewassen groeien.

Tot slot is de verhoogde moestuinbak de derde oplossing. Deze moestuinen zijn ongeveer 1,50 m hoog en perfect om enkele groenten te kweken op een terras, balkon of zelfs in een binnenplaats of tuin. Bovendien voorkom je er rugpijn mee! Als je kippen goede springers zijn, volstaat het om de bakken met kippengaas af te dekken.

Zodra de winter zich aandient en er nog maar enkele groenten staan, zoals prei, laat ik mijn kippen daarentegen los in de moestuin. Ze smullen dan van de schadelijke insecten die er rondlopen.

Wil je meer lezen, dan nodig ik je uit mijn artikel te lezen dat speciaal aan dit probleem is gewijd: Hoe bescherm je je moestuin tegen kippen? Onze tips om te voorkomen dat je kippen de moestuin in bezit nemen.

Kippen loslaten op het gazon? Goed of slecht idee?

Uw kippen hebben een kippenhok waar ze ‘s nachts beschut tegen roofdieren kunnen verblijven en hun dagelijkse eieren kunnen leggen. Aan dit kippenhok hebben sommige eigenaars een kleine, afgesloten ren toegevoegd waarin de kippen overdag beschermd zijn tegen roofdieren zoals de vos, de steenmarter en roofvogels. Toch kan deze kleine ren al snel te krap worden voor uw kippen, die snakken naar vrijheid. Bovendien verdwijnt het gras dat er groeit al snel onder hun snavels. En zelfs als u ze regelmatig gemaaid gras, uit de moestuin getrokken onkruid of wilde planten zoals paardenbloem geeft, waar ze dol op zijn, hebben uw kippen behoefte aan beweging en willen ze kunnen scharrelen.

Daarom kunnen ze best even op het gazon worden losgelaten. Uiteraard alleen als u een gazon hebt waarop ontspannen wordt en waarop regelmatig voetballende kinderen rondrennen, en geen golfgreen die zo strak gemaaid is dat er geen grassprietje bovenuit komt! Toch moet u bij deze uitstapjes op het gazon enkele voorzorgsmaatregelen nemen. U kunt uw kippen enkele uren voor zonsondergang loslaten. Zodra het licht instinctief begint af te nemen, gaan ze terug naar hun kippenhok om te slapen. Houd ook een oogje in het zeil om ze in de gaten te houden, want ze zullen al snel de bodem van een border of rand omwoelen. Om dit ongemak te voorkomen, hoeft u alleen maar een kleine verplaatsbare ren te maken die u elke dag naar een ander deel van het gazon verplaatst. Zo kunnen de kippen zich vol eten met gras zonder het gazon al te veel te beschadigen. Als enkele plekken beschadigd raken, hoeft u het gazon alleen maar bij te zaaien en de ingezaaide plek te beschermen. Door uw kippen op het gazon los te laten, hoeft u misschien zelfs minder vaak te maaien…

Kippen vrij laten rondlopen op het gazon kan gunstig zijn

Persoonlijk heb ik voor mijn kippen voor deze oplossing gekozen. Zij hebben hun levensritme min of meer aangepast aan deze uitlooptijden. Ik merk dat mijn gazon er uiteindelijk mooier van wordt. Kippen die in mooi, groen gras scharrelen, belonen het gazon namelijk met enkele mooie, stikstofrijke uitwerpselen die de bodem bemesten. Bovendien blijken de poten van mijn kippen zeer doeltreffend te zijn bij het verticuteren van schaduwrijke plekken, die vaak met mos overwoekerd of vervilt zijn. En ik gebruik gewoon een helmsteel om de zones af te zetten waar ik niet wil dat ze komen.

Kippen in je borders: zullen we het daarover hebben?

Uit ervaring weet ik dat kippen het ook prettig vinden om in de grond van borders en langs randen te krabben. Op zich is dat juist heel goed! Simpelweg omdat kippen zich al krabbend voeden met een grote verscheidenheid aan insecten en buikpotigen, die voor het merendeel als plagen worden beschouwd. Zo zijn kippen bijzonder effectief in het opsporen van slakken, engerlingen en ritnaalden, of andere schadelijke vlinders. Zo kunnen ze in een boomgaard meer dan 80% van de schadelijke insecten vernietigen… Bovendien verluchten ze de bodem, activeren ze het microbieel bodemleven en stoppen ze tegelijk de verspreiding van oppervlakkig wortelend onkruid. Tegelijkertijd komen ze maar zelden aan het blad van vaste planten en heesters, dat voor hen weinig aantrekkelijk is. Alleen frambozen, blauwe bessen, aalbessen en ook de bessen van gewone vlier (Sambucus nigra), wilde lijsterbes (Sorbus aucuparia), hulst (Ilex) en vuurdoorn (Pyracantha) kunnen hun interesse wekken, zonder dat ze de plant beschadigen.

Als je ze in je borders en langs randen wilt uitnodigen, trekt het aanbrengen van organische mulch (afgevallen bladeren, houtsnippers, naaldhoutschors…) ze aan. Ook hier zijn de uitwerpselen zeer gunstig voor de planten en de microfauna.

Twee systemen om mijn kippen in goede banen te leiden

Als je juist niet wilt dat ze een bepaalde beplante plek innemen, zijn er enkele vrij eenvoudige oplossingen:

• Plant kleine houten of metalen paaltjes of stokken verticaal in de grond van borders en langs randen
• Dek de bodem af met minerale mulch, zoals lavagrind of gewassen leisteenschilfers
• Plaats rondom de borders hoge randen van 10 tot 15 cm om te voorkomen dat de bodem of organische mulch zich over de paden of het gazon verspreidt
• Leg kippengaas over de zaai van eenjarige bloemen
• Plant liever geen relatief kwetsbare planten, zoals begonia’s of vlijtige lies, die je beter in bloembakken kunt planten.

Kippen blijven daarentegen nauwelijks op terrassen of betegelde paden, simpelweg omdat ze daar niets te eten vinden!

En uit zichzelf, bijna instinctief, zullen ze niet aan giftige planten pikken. Toch nodig ik je uit om ze in dit artikel te ontdekken: Giftige planten voor dieren.