Ik ben dol op fruit! Het is dan ook vanzelfsprekend dat ik grote en kleine fruitbomen en -struiken in de tuin heb geplant. In al die fruitige chaos heb ik ook Amerikaanse blauwe bessen (Vaccinum corymbosum) geprobeerd, in de hoop ooit heerlijke blauwe bessenjam te kunnen maken. Alleen… het is inmiddels al zes jaar geleden dat ik ze heb geplant en mijn oogst beperkt zich elk jaar tot slechts een paar bessen. Welke fout heb ik gemaakt? Ben ik dan zo’n slechte tuinier? Welke landen grenzen aan Bhutan? Als Gibraltar een zeestraat is, welke twee zijn er dan nog? Sindsdien stel ik mezelf zo veel vragen…

Vaccinum corymbosum
De blauwe bessenstruiken… in mijn dromen!

De beginsituatie

Ik heb mijn drie kleine blauwe bessenstruiken geplant, waarvan ik de naam van de variëteit niet meer weet (red.: een kleine tip van een vriend, houd een notitieboekje bij met de namen van je planten), in zware, kleiige bodems waarvan ik destijds ten onrechte dacht dat ze zuur waren (dat was maar half onjuist). Waarom drie blauwe bessenstruiken? Zelfs bij zelfbestuivende variëteiten is het namelijk verstandig om meerdere planten te planten voor een betere vruchtzetting.

Aanvankelijk stonden de blauwe bessenstruiken op een plek met niet te felle zon, maar in een relatief koele bodem. De eerste jaren groeiden de heesters nauwelijks, om het zacht uit te drukken. Toch produceerden ze enkele bloemen, die nog minder vruchten opleverden. Die vruchten liet ik overigens in mijn grote goedheid aan de wilde dieren in de tuin. De herfstkleur was niet spectaculair, maar wel mooi.

De situatie vandaag

Van de drie oorspronkelijk geplante heesters is er tijdens een uitzonderlijk natte winter één zonder protest afgestorven. De twee overgebleven planten hebben in het groeiseizoen weliswaar veel blad, maar leveren geen vruchten en geen mooie herfstkleur meer. De bomen en heesters in de omgeving zijn namelijk flink gegroeid in wat ik inmiddels “het kleine bos van de tuin” noem. Daardoor krijgen de blauwe bessenstruiken veel te veel schaduw.

Wat gaat er mis?

Zoals Louis Bonisseur de La Bath, alias OSS117, zou zeggen: het enige wat goed gaat, is dat ik er ben. Want inderdaad, bij de teelt van mijn blauwe bessenstruiken gaat er niets goed: de bodem blijkt vrij neutraal en licht kalkhoudend te zijn en er valt veel te veel schaduw op de planten. Alleen de bodem, die vroeger zwaar en verdicht was, is in de loop der tijd verbeterd (dankzij de bomen!).

waarom zitten er geen blauwe bessen aan de blauwe bessenstruiken
Een te schaduwrijke omgeving voor de blauwe bes… (© Olivier Allard)

Het is tijd om in te grijpen!

Er zijn twee oplossingen: ofwel laat ik de blauwe bessenstruiken staan en verbeter ik de situatie, ofwel verplant ik de heesters naar een betere plek.

De pH van een bodem aanpassen is eerder een mythe dan iets wat werkelijk haalbaar is. Hooguit kun je de pH van de bovenste bodemlaag tijdelijk een beetje verlagen. Wat de schaduw betreft, kan ik inderdaad een lichtopening maken door hier en daar een of twee takken boven de planten weg te snoeien.

Maar ik kies er liever voor om de blauwe bessenstruiken in het najaar uit de grond te halen en ze aan een vriend te geven wiens tuin betere omstandigheden biedt om goed te groeien: niet te felle zon en een zure, goed gedraineerde bodem. Hopelijk is de oogst de komende jaren dit keer groot genoeg om ervoor te zorgen dat hij me op zijn minst een pot jam geeft.

Lees De blauwe bes: planten, snoeien en onderhouden als je alles wilt weten over het kweken van deze kleine heester.

blauwe bessen in pot of bak, pH-correctie
Blauwe bessen planten in een bak die open op de grond staat, kan een alternatief zijn…

Iedereen maakt fouten in de tuin

Zelfs de “professionals”! Ik citeer onze collega en vriend Fabien (hij maakt onder andere de productfoto’s waarop je ziet hoe planten worden geleverd): “Je herkent plantenliefhebbers aan hun gespreksonderwerp. Ze praten alleen maar over planten die ze zijn kwijtgeraakt.”

Daar zit wat in! Als plantenfanaat probeer, experimenteer en waag je van alles… Soms met succes, maar vaak ook met mislukkingen. Zo kom je vooruit! Wanhoop dus nooit en blijf lachen. Geen blauwe bessen in de tuin? Geen probleem, mijn andere fruitbomen en -struiken leveren meer dan genoeg fruit om ze te vergeten!