De Aloe vera heeft de afgelopen jaren ook buiten de tuin en de woonkamer naam gemaakt. Deze mooie vetplant is een gewild ingrediënt in cosmetica en wordt zelfs in de keuken gebruikt!
De Aloe vera, ook wel aloë vera genoemd, wordt in sommige landen vooral gekweekt om zijn rozet van smalle bladeren. De plant wordt namelijk gebruikt vanwege de gel en het sap, die allerlei heilzame eigenschappen hebben.
Wil je meer weten over de voedingswaarde en de voordelen van Aloe vera voor je huidverzorging en recepten? Dan is deze handleiding iets voor jou!

aloë vera gezondheid schoonheid keuken

Aloe vera, een must onder de vetplanten

Aloësoorten worden soms verward met agaven, hoewel ze niet tot dezelfde familie behoren. De Leliefamilie (Liliaceae) telt wereldwijd ongeveer 275 soorten Aloe. De Aloe vera (in het Latijn Aloe barbadensis) komt oorspronkelijk uit Noord-Afrika, maar is geleidelijk in veel landen geïntroduceerd en verwilderd. De plant wordt al sinds 1650 op Barbados gekweekt en groeit bij ons vooral in de volle grond rond de Middellandse Zee, bijvoorbeeld in rotstuinen en exotische tuinen met een droge bodem.

Aloe vera heeft veel warmte en zon nodig om goed te groeien, vraagt om een zeer goed doorlatende bodem en verdraagt geen temperaturen onder -2 °C. De plant bloeit midden in de winter met gele bloemen.
De lange, getande en vlezige bladeren hebben een mooie grijsgroene kleur en slaan water op dat de plant nodig heeft om te overleven in de droge gebieden waar hij vandaan komt. Achter het sierlijke blad verbergt Aloe vera een sap met wondhelende eigenschappen, dat vooral bekendstaat om zijn gebruik bij de behandeling van brandwonden.
De Egyptenaren, die de plant als heilig beschouwden, en de Romeinen wisten dit al. Ze gebruikten de plant voor huidverzorgingsproducten en bij het balsemen van lichamen.

gebruik van aloë vera in keuken, gezondheid en schoonheid
Het kostbare, doorzichtige, geleiachtige sap in de vlezige bladeren

Aloe vera: voedingswaarde, cosmetische en therapeutische eigenschappen

Het gebruik van de bladeren van deze exotische plant voor therapeutische doeleinden is dus niet nieuw. Al in de oudheid werd de kostbare gel gewonnen om wonden, brandwonden en verwondingen van soldaten te helpen genezen. Volgens de overlevering nam Alexander de Grote planten mee op veldtochten, zodat hij zijn legers kon verzorgen en verlichting kon bieden. Veel later deed Christoffel Columbus hetzelfde. De traditionele Chinese geneeskunde gebruikt de plant al eeuwen vanwege de laxerende eigenschappen en bij de behandeling van aambeien. Ook in de meeste Arabische en Indiase beschavingen werd de plant gebruikt, onder meer al eeuwenlang in de ayurvedische geneeskunde.
Tegenwoordig wordt de gel (mucilage) vooral gebruikt vanwege de hydraterende en herstellende werking op de huid. Steeds meer cosmeticamerken verwerken de gel in speciale producten tegen huidveroudering en voor de droge huid. De gel is rijk aan sporenelementen, aminozuren en vitamines en zou het lichaam een energieboost geven. Net als vroeger kun je de gel ook gebruiken om bepaalde wonden te laten genezen, blaren sneller te laten herstellen of zonnebrand te verzachten.

Belangrijk! Let wel op: herhaaldelijk of overmatig gebruik kan irriterend zijn en schadelijk voor de gezondheid. Het gebruik wordt bovendien afgeraden voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en kinderen. Lees hierover de bijgewerkte aanbevelingen van ANSES.

aloë vera-gel

Aloe oogsten, bereiden en bewaren

Oogst de bladeren door de basis van elk blad met een scherp mes af te snijden. Was het blad. Leg het op een snijplank en snijd de stekelige randen eraf, zodat je je niet verwondt. Om de gel te winnen, moet je eerst de buitenste laag van de bladeren verwijderen. Snijd het blad in meerdere stukken en haal het mes langs de taaie buitenkant om het vruchtvlees gemakkelijk los te maken. Spoel de gel af onder schoon water om zoveel mogelijk bitter wit, melkachtig sap te verwijderen dat uit de binnenwand van de bladeren komt. Je herkent dit sap aan de gele kleur; het is rijk aan aloïne en heeft een laxerende werking! Er mag alleen doorzichtige gel overblijven, zonder groene of gele sporen.

Let op: ook als je de plant binnenshuis kweekt, maakt hij weer nieuwe bladeren aan. Tegenwoordig kun je aloëverabladeren ook gemakkelijk kopen bij sommige biologische winkels.

Bewaar de bladeren na de oogst bij voorkeur op kamertemperatuur. In de kou verliezen ze hun smaak en voedingsstoffen. Gebruik de bereide Aloe vera daarom snel, zodat je optimaal profiteert van de voedingswaarde.

Aloë vera bereiden

Aloe vera in de keuken

Onthoud allereerst: de mucilage die uit de bladeren wordt gewonnen, mag niet worden verhit, want dan verliest hij al zijn waardevolle eigenschappen. Gebruik Aloe vera daarom alleen in koude gerechten. Gebruik voor de bereiding uitsluitend de doorzichtige gel uit het blad. De smaak is vrijwel neutraal; de gel bindt vooral de ingrediënten in een salade of sap.

Net als de schijfcactus, die veel wordt gebruikt in de Mexicaanse keuken, geeft Aloe vera gerechten een origineel tintje. Gebruik je de gel met mate, dan profiteer je bovendien van de eigenschappen van dit superfood. De gel combineert bijzonder goed met limoen, avocado, garnalen, kokos, mango enzovoort. Je komt hem vooral tegen in de Indiase, Mexicaanse en Thaise keuken.

Salades met Aloe vera
Met avocado, mango, komkommer, garnalen of zalm en kruiden zoals koriander of munt geeft Aloe vera een exotisch accent. Meng de gel door een vinaigrette van olijfolie, citroen en Aloe vera, of snijd hem in reepjes of kleine stukjes en voeg die rechtstreeks aan de salade toe. Je kunt de gel ook in kleine blokjes snijden voor een visceviche of toevoegen aan Aziatische salades met rijstvermicelli, komkommer, groene papaja, nuoc-mâm en pinda's.

In een smoothie
Mix het vruchtvlees met fruit, bij voorkeur exotisch fruit zoals ananas, mango of banaan. De gel maakt de smoothie dikker.

Zelfgemaakt Aloe-verasap
Om het sap te maken, dat je energie kan geven, hoef je alleen het geleiachtige vruchtvlees van een blad in kleine stukjes te snijden en met een beetje water (300 ml voor een blad van 10-15 cm lang) en het sap van een halve citroen door een sapcentrifuge, mixer of blender te halen. Voeg naar smaak wat honing of agavesiroop toe om het sap zoeter te maken. Verdun het eventueel met meer water.

aloë vera-recepten

Aloe vera voor je schoonheidsverzorging

Een van de eenvoudigste en handigste manieren om de verzachtende en wondhelende werking te benutten, is pure Aloe-veragel rechtstreeks op een wond, brandwond of blaar aanbrengen. Let op: we herhalen het nog maar eens, er mogen geen groene of gele resten achterblijven. Laat de gel 15 minuten zitten. Maak daarna een washandje vochtig en verwijder de gel ermee.

Voor een verzachtend en hydraterend gezichtsmasker meng je twee eetlepels Aloe-verapulp met een eetlepel naturel yoghurt en een eetlepel honing. Breng het masker aan op een gereinigd gezicht en laat het 10 minuten zitten. Spoel het af met lauwwarm water en gebruik eventueel een washandje. Droog je gezicht af. Test het mengsel, zoals bij alle zelfgemaakte verzorgingsproducten, eerst om te controleren of je er niet allergisch voor bent.

Heb je zelf recepten? Deel ze gerust met ons!

Aloe vera: een nieuwe teelt voor de landbouw?

In veel exotische landen en rond de Middellandse Zee wordt Aloe vera vooral gekweekt voor de productie van gel en sap. Ook in Frankrijk groeit de belangstelling voor deze plant door de klimaatverandering, omdat hij bijzonder goed tegen droogte kan. Dat enthousiasme heeft sommige boeren en wijnbouwers in de regio Occitanië, die op zoek zijn naar een nieuwe activiteit, op het idee gebracht om deze bijzondere plant te gaan kweken. Dat gebeurt bijvoorbeeld in de departementen Lot, Aude en Pyrénées-Orientales, waar grote watertekorten zijn. De plant kan bovendien lichte, incidentele vorst doorstaan met wat bescherming en groeit goed op steeds drogere bodems, zonder pesticiden. Misschien wordt Aloe vera, net als de pistacheboom, een nieuw gewas om de landbouw te diversifiëren! De komende decennia zullen we de ontwikkelingen in Frankrijk op de voet volgen…