Er zijn veel redenen om tuinen, parken en arboretums in ons land te ontdekken: naast een uitstapje in het groen, vaak dicht bij huis of juist veel verder weg wanneer je reist, bieden tuinen de kans op vaak verrassende ontmoetingen en zijn ze een bron van inspiratie, omdat geen enkele tuin hetzelfde is. Een reis door het oneindige groen, waar je onder meer met waardevolle adviezen en ideeën vandaan komt. De grote verscheidenheid aan tuintypen voert je nu eens naar een Franse tuin, dan weer naar een Engels landschapspark of een Japanse of exotische tuin.
Waarom is het zo belangrijk om tuinen te bezoeken? In dit korte artikel vertel ik je er meer over en geef ik je enkele tips om tuinen te vinden en op het juiste moment te bezoeken.

welke tuinen je in Frankrijk kunt bezoeken
De tuinen van Val Rahmeh aan de Côte d'Azur, de tuinen van Étretat in Normandië en rechtsonder het Parc oriental de Maulévrier in Anjou: de tuinstijlen zijn zo uiteenlopend dat er voor ieder wat wils is...

Voor de rust die ze bieden

Tuinen zijn, net als bossen, plekken waar je even loskomt van het dagelijks leven. Vooral het groen, de geuren en de geluiden helpen je te ontsnappen en brengen je tot rust. De stilte zorgt meteen voor ontspanning, die vaak de rest van de dag aanhoudt!

Voor de schoonheid van tuinen

Wat is er nu leuker dan rondwandelen in tuinen waar alles is ingericht om je ogen te verwennen? Tijdens een bezoek aan parken, plantentuinen, botanische tuinen, arboretums, openbare tuinen of privétuinen krijg je planten te zien die je misschien niet zelf kweekt. Het is een kans om de immense plantenwereld beter te leren kennen en vol verwondering het samenspel van kleuren en de kunst van het combineren ervan te bekijken.
Ook al zijn onze eigen tuinen vaak wat kleiner, een tuinbezoek geeft je inzicht in de aanleg van je eigen groene paradijs. Door tuinen in de buurt te bezoeken, leer je bovendien beter welke planten het in jouw omgeving goed doen en hoe je ze mooi kunt combineren.
Alle planten krijgen er volop aandacht en worden in openbare tuinen vakkundig verzorgd door toegewijde teams, en door gepassioneerde tuiniers in privétuinen die vaak zelf de rondleidingen verzorgen.
Rondwandelen tussen groen, bloeiende planten en geuren prikkelt al je zintuigen. Na één, twee of drie uur ga je weer naar huis met je hoofd vol beelden en opgeladen energie…
Bezoek je tuinen in een heel andere streek of zelfs in een ander land, dan ontdek je een andere, verrassende flora die soms ook in een ander klimaat kan worden toegepast.

tuinen in Parijs en omgeving bezoeken
De kassen van Auteuil in het Bois de Boulogne in Parijs: een tuinbezoek brengt je soms naar historische plekken van formaat!

Voor de ontmoetingen die je er hebt

Wanneer je een privétuin bezoekt, ontdek je niet alleen een bijzondere leefomgeving, maar maak je ook kennis met de eigenaars, die vaak tientallen jaren aan hun tuin hebben gewerkt. De tuin is zo een weerspiegeling van hen geworden. Een bezoek biedt niet alleen de mogelijkheid om de tuin te bekijken, maar ook om ervaringen met iedere bezoeker te delen.
Sommige tuiniers begeleiden je tijdens het hele bezoek en leggen uit waarom ze voor bepaalde planten hebben gekozen en hoe ze de verschillende delen in de loop der jaren hebben uitgebreid. Anderen blijven liever op de achtergrond en laten je vrij door de tuin wandelen. Aan het einde spreken ze je weer voor een gezellige nabespreking.
De meeste tuinen die ik heb bezocht, vormden het begin van boeiende gesprekken… tussen mensen met een passie voor tuinieren! Die menselijke band vind ik, naast de tuinen zelf, bewonderenswaardig: in openbare tuinen staan de tuiniers altijd klaar om even hun werk te onderbreken en je uitleg te geven over een bepaalde bloem, boom of heester die je nog niet kent. Ze vertellen over hun werk of leggen uit welke planten het team op dat moment aan het planten is.
Bij een privétuin wissel je tips uit over goede boomkwekerijen in de streek die je misschien nog niet kent omdat ze wat verder buiten je gebruikelijke omgeving liggen. Je praat over verenigingen van tuiniers waarvan je lid bent, bespreekt problemen bij het kweken van deze of gene plant en wisselt ervaringen uit over de snoei van het moment… Kortom, je deelt een schat aan informatie en praat honderduit over de wereld die je zo fascineert.
En wanneer een bezoek, zoals toen ik de tuin van Mireille bezocht, langer duurt, kunnen er zelfs mooie vriendschappen ontstaan tussen bezoekers die elkaar pas die dag hebben ontmoet…

ontmoetingen tijdens tuinbezoeken
Een bijzonder bezoek die dag aan de tuin van Stéphane Marie, maar ook anonieme tuiniers zorgen bij ieder bezoek voor mooie ontmoetingen (©Gwenaëlle David Authier)

Voor de inspiratie

Een tuin bezoeken betekent ook kennismaken met werelden waarin creativiteit vaak centraal staat. Of je nu in een openbare of een privétuin terechtkomt, de aanleg vormt altijd een bron van inspiratie: het combineren van planten, hun kleuren, groeiwijze en textuur, de vorm van borders, de integratie van een vochtige plek, maar ook ideeën die je tijdens je wandeling kunt opdoen, zoals zelfgemaakte randbeplanting langs paden van steen of hout, decoratieve ladders, schattige tipi's, boomhutten, prachtig uitgestald vintage tuinmeubilair en nog veel meer.
Alleen al voor zulke vondsten, die de klusser in ons wakker maken, is het goed om eens een tuin te bezoeken!

tuinen van Puygirault, tuin in Anjou Maine-et-Loire, bijzondere moestuin
Deze plantensteunen in de tuin van Puygirault spraken mij bijzonder aan...

De beste periodes om tuinen te bezoeken

De meeste tuinen in Frankrijk die je kunt bezoeken, openen hun seizoen vanaf april tot en met oktober, een gunstige periode voor veel planten. Sommige, vooral openbare tuinen en plantentuinen, zijn het hele jaar geopend. In januari en februari nemen tuinen meestal een pauze in de rondleidingen, maar kijk altijd vooraf op de websites om te voorkomen dat je voor een gesloten deur staat. Dat overkwam mij deze zomer zelfs bij een privétuin die half juli sloot en pas… het volgende voorjaar weer openging. Mijn teleurstelling was groot...

Natuurlijk bezoek je tuinen met vooral heidegrondplanten, azalea's en rododendrons het liefst in april en mei. Romantische tuinen vol rozen zijn dan weer op hun mooist tussen mei en juni. Tuinen met siergrassen, zoals Jardin Plume, of tuinen met veel herfstblad en esdoorns bezoek je het best aan het einde van het seizoen, rond oktober.

Mis in Frankrijk en Europa ook de Europese Erfgoeddagen niet. Tijdens deze dagen kun je tuinen ontdekken die alleen bij die gelegenheid geopend zijn. Ze vinden ieder jaar plaats in het derde weekend van september en worden al veertig jaar georganiseerd! Met een filter op het woord “tuin” op de website van het ministerie van Cultuur kun je alleen de tuinen met rondleidingen selecteren, vrij toegankelijk of met gids, gratis of betaald.

Het andere hoogtepunt, en zeker de populairste periode voor tuinbezoeken, is juni, een gezegende maand op het noordelijk halfrond vanwege de bloemenrijkdom in deze tijd van het jaar. Daarom vinden de Rendez-vous aux jardins!, het plantaardige equivalent van de Erfgoeddagen, plaats gedurende 3 dagen, waarbij de vrijdag traditioneel voor schoolkinderen is gereserveerd, elk eerste weekend van juni. Het evenement werd 21 jaar geleden door het ministerie van Cultuur gestart. Ieder jaar staat een ander thema centraal en de activiteiten worden onder de aandacht gebracht door de DRAC van iedere regio. Inmiddels openen in Frankrijk meer dan 2000 tuinen hun deuren. Na “de vijf zintuigen in de tuin” dit jaar staat de volgende editie, in 2025, van 6 tot en met 8 juni in het teken van het thema 'tuinen van steen - stenen van tuinen".

Tot slot is er ieder jaar iets eerder, in mei, de actie Jardins ouverts pour le Neurodon: de Fédération pour la Recherche sur le Cerveau organiseert een weekend om geld in te zamelen voor onderzoek. Vooral tuinen in het westen van Frankrijk en de Languedoc-Roussillon doen mee, maar ook enkele andere tuinen (meer informatie en de kaart met tuinen vind je via deze link). De toegangsprijs is zeer betaalbaar.

Hoe vind je tuinen die je in jouw departement of regio kunt bezoeken?

Het voordeel van tuinen is dat iedere stad minstens één interessante groene plek heeft. Op het platteland kun je vaak ook op enkele kilometers van huis tuinen of moestuinen bezoeken. Ook al zijn ze bekend, hier zet ik de handige websites voor je op een rij om mooie tuinen te vinden die je dichtbij of verder weg kunt bezoeken:

  • De bijzondere tuinen: dit zijn tuinen met een keurmerk vanwege hun bijzondere historische, botanische of plantaardige erfgoed. Je vindt ze in de meeste departementen van Frankrijk en in de overzeese gebieden. In Europees en overzees Frankrijk zijn er bijna 480 en in België (Wallonië) ongeveer dertig. Er valt dus genoeg te ontdekken!
  • Een andere mogelijkheid zijn de tuinen met het keurmerk EcoJardin, die zich inzetten voor ecologisch beheer van groen toerisme.
  • Verenigingen van tuiniers, verenigingen van parken en tuinen en tuinbouwverenigingen staan goed aangeschreven en organiseren voor een bescheiden contributie meerdere tuinbezoeken per jaar, naast een doorgaans zeer interessant programma. Zoek op internet naar “tuinverenigingen” of “verenigingen van tuiniers” en de naam van jouw departement. Zo vind je soms onbekende tuinen. Iedere regio heeft tuinverenigingen waar veel vrijwilligers actief zijn. Ontdek welke verenigingen er in jouw departement zijn. In de Pays de la Loire is er bijvoorbeeld ASPEJA, die veel activiteiten organiseert, waaronder tuinbezoeken. Ook de vereniging JASPE brengt tuinen in Sarthe en Mayenne samen. Daarnaast zijn er bijvoorbeeld verenigingen van tuiniers in kleinere gemeenten. Ga langs bij je gemeentehuis of kijk op de website om alle verenigingen te vinden!
  • De lokale pers is een rijke bron wanneer je tuinen zoekt om te bezoeken. Artikelen brengen je bij minder bekende tuinen, vaak privétuinen en echte pareltjes.
  • Ga gerust langs bij toeristenbureaus wanneer je door Frankrijk reist: ze hebben allemaal folders en brochures over de mooiste tuinen in de omgeving.
  • Sommige boomkwekerijen bieden naast hun plantencollectie ook zeer mooie proef- of demonstratietuinen aan, waarin hun eigen planten prachtig tot hun recht komen. Hier in Anjou bezoek ik graag de tuin van boomkwekerij Plantagenet, en in Morbihan die van boomkwekerij Prahor. Vraag ernaar bij boomkwekerijen in jouw regio.
  • Goed om te weten: steeds meer tuinen zijn toegankelijk voor mensen met beperkte mobiliteit, vaak met aangepaste, iets kortere routes. Therapeutische tuinen zijn prachtige plekken die speciaal zijn ontworpen voor mensen met een beperking.

Bij Promesse de fleurs geven we je iedere maand ideeën voor tuinbezoeken in onze blogrubriek: Tuinbezoeken en portretten van tuiniers! De rubriek wordt voortdurend bijgewerkt met bezoeken van onze redactie. We zetten prachtige, zeer bekende tuinen in Frankrijk en het buitenland in de schijnwerpers, maar ook minder bekende tuinen die zeker een bezoek waard zijn.

En jij, wat ga je volgend weekend doen?