De Chileense Oost-Indische kers, wetenschappelijk bekend als Tropaeolum ciliatum, roept steeds meer vragen op bij tuiniers. Is het een invasieve plant waarvoor je in je tuin moet oppassen? Hoewel de uitbundige bloei en het vermogen om snel structuren te bedekken haar aantrekkelijk maken, kan haar invasieve potentieel problemen veroorzaken. Dit artikel informeert je over de risico's die deze klimplant kan vormen wat betreft overwoekering van de tuin en over doeltreffende manieren om haar in toom te houden. Dus, moet je je zorgen maken over de Chileense Oost-Indische kers? We zetten de feiten op een rij.

invasieve oost-indische kers
Chileense Oost-Indische kers (© Yastay - Wikimedia Commons)

Wat is de Chileense Oost-Indische kers?

De Chileense Oost-Indische kers (Tropaeolum ciliatum), ook wel Oost-Indische waterkers genoemd, is een klimplant uit Zuid-Amerika, die vooral voorkomt in de berggebieden van Chili en Argentinië en daarom winterhard is tot -15 °C. De gele buisbloemen hebben een unieke vorm, waardoor je ze gemakkelijk onderscheidt van die van andere soorten Oost-Indische kers. De stengels van Tropaeolum ciliatum zijn windend, waardoor de plant zich om allerlei steunpunten kan winden. De stengels zijn bedekt met fijne haartjes, die de plant een bijzondere structuur geven. De bladeren zijn handvormig, dus in de vorm van een hand, en dragen met hun groene uitstraling en symmetrische rangschikking bij aan de sierwaarde van de plant.

Vergeleken met de grote Oost-Indische kers, die geliefd is in onze tuinen, vertoont de Chileense Oost-Indische kers enkele duidelijke verschillen. De bloemen van Tropaeolum majus zijn meestal groter en kunnen verschillende kleuren hebben, van felrood tot oranje en geel, terwijl die van Tropaeolum ciliatum uitsluitend geel en buisvormiger zijn. Wat de groei betreft heeft Tropaeolum ciliatum een uitgesproken klimmende groeiwijze: de plant gebruikt haar windende stengels om langs steunpunten omhoog te groeien. De grote Oost-Indische kers groeit daarentegen vaak eerder overhangend of kruipend.

Oost-Indische kers is een charmante en gemakkelijk te kweken plant. Lees voor meer informatie Oost-Indische kers: zaaien, planten en verzorgen.

Een nogal woekerend karakter!

De Chileense Oost-Indische kers, ook wel Nasturtium genoemd, staat bekend om haar groeikracht en snelle groei. In korte tijd kan de plant zich flink uitbreiden en dankzij haar windende stengels grote oppervlakken bedekken. Door dit vermogen om te klimmen en zich te verspreiden is de plant ideaal om trellissen, pergola's of schuttingen te bekleden, maar dat kan ook een probleem vormen als je de plant niet in toom houdt. In gunstige omstandigheden, vooral in gebieden met een gematigd klimaat en goed doorlatende grond, kan Tropaeolum ciliatum al snel woekerend blijken te zijn. Erger nog, in tuinen waar je haar niet in de gaten houdt, kan de plant andere planten verstikken doordat ze met die planten concurreert om licht en voedingsstoffen. Bovendien maakt haar neiging tot zelfuitzaai het nog lastiger om haar onder controle te houden, want nieuwe planten kunnen op ongewenste plekken verschijnen.

Invasief of niet?

Ter herinnering: een invasieve plant is een uitheemse plantensoort die zich snel in een nieuwe omgeving verspreidt, vaak ten koste van inheemse soorten. Zo'n plant kan ecosystemen verstoren, de biodiversiteit verminderen en economische en milieuschade veroorzaken.

Wat haar officiële status betreft, wordt de Chileense Oost-Indische kers momenteel niet erkend als invasieve plant in Frankrijk en België. Dat betekent echter niet dat je je als tuinier geen zorgen hoeft te maken. Het ontbreken van een officiële erkenning betekent weliswaar dat de plant op grote schaal nog geen aanzienlijke ecologische impact heeft laten zien, maar lokale tuiniers melden dat ze zich onder specifieke omstandigheden invasief kan gedragen, bijvoorbeeld in een gematigd klimaat en op een goed doorlatende, maar vochtige bodem. Het is daarom belangrijk dat je goed geïnformeerd blijft en de juiste maatregelen neemt om de groei van de plant onder controle te houden en een mogelijk woekerende situatie te voorkomen.

Hoe houd je mijn Chileense Oost-Indische kers onder controle?

Regelmatig snoeien van de stengels is essentieel om de uitbreiding te beperken en te voorkomen dat de plant te grote oppervlakken bedekt. Zo houd je de groei onder controle en blijft de plant binnen de gewenste grenzen. Bovendien helpt het controleren van de zelfuitzaai en het handmatig verwijderen van de zaailingen voorkomen dat nieuwe planten zich op ongewenste plekken vestigen.

Je kunt de plant ook in een pot kweken. Dat is een praktische oplossing waarmee je de groeiruimte van de plant gemakkelijker beperkt en het risico op verspreiding verkleint. Door trellissen en andere steunpunten te gebruiken om de groei naar boven te leiden, beperk je bovendien de ruimte die de plant inneemt en profiteer je toch van haar sierwaarde.

Chileense Oost-Indische kers: stoppen of doorgaan?

De vraag of je de Chileense Oost-Indische kers nog in je tuin moet planten, verdient grondige overweging. De plant heeft een uitbundige en prachtige bloei, die met haar gele buisbloemen een levendig kleuraccent kan geven. Bovendien is ze door haar vermogen om snel structuren te bedekken ideaal om trellissen, pergola's of schuttingen in korte tijd te verfraaien. Dat is natuurlijk aantrekkelijk in tuinen waar je snel een decoratief en weelderig effect wilt bereiken.

Toch vraagt het planten van Tropaeolum ciliatum om de nodige waakzaamheid en verzorging. Je moet de groei van de plant goed in de gaten houden om te voorkomen dat ze gaat woekeren. Het regelmatig snoeien van de stengels en het verwijderen van zaailingen vragen tijd en aandacht. Deze plant is daarom niet voor iedere tuinier geschikt, vooral niet als je op zoek bent naar een minder veeleisende plant.

Met andere woorden: de Chileense Oost-Indische kers is geen plant die je zonder meer van je lijstje moet schrappen, maar er zijn zoveel alternatieven bij de klimplanten dat het een beetje dom zou zijn om koppig voor deze plant te kiezen als je haar gedrag kent. Voorlopig wordt ze niet als invasief erkend, althans niet officieel, maar voorzichtigheid blijft geboden. Kies daarom indien mogelijk voor een andere plant!

Wil je meer weten over het onder controle houden van de Chileense klimmende Oost-Indische kers? Bekijk dan onze video, waarin Michaël en Olivier de plant uitgebreid aan je voorstellen!