Gladiool Cayenne - Grootbloemige gladiool

De Gladiolus 'Cayenne' is een van de mooiste hybriden onder de rode gladiolen. Zijn bloemen hebben een intens, fluweelachtig karmijnrood tot kersenrood, dat alle groentinten in de tuin versterkt. De stevige stengels dragen in de zomer talrijke bloemen in een aar, op een hoge en werkelijk elegante bloeiwijze. Met dit krachtige kleuraccent is deze gladiool op zichzelf al een blikvanger. Om het vuur van de rode bloemen wat te temperen, kun je hem omringen met witte of groene bloemen, bijvoorbeeld vrouwenmantel of venkel. 

Gladiolen komen oorspronkelijk uit Afrika, Europa en het Midden-Oosten en behoren tot de Iridaceae-familie. De meest kleurrijke soorten komen uit Zuid-Afrika. De gekweekte gladiolen zijn hybriden met grote bloemen en worden verdeeld in 3 hoofdgroepen: Grandiflorus (grootbloemig), Primulinus en Nanus (vlindergladiolen). 'Cayenne' behoort tot de Grandiflorus. Het is een vaste, kruidachtige plant met knollen (ronde bollen) en brede, zwaardvormige bladeren die waaiervormig staan en een pol vormen van ongeveer 1 meter hoog, afhankelijk van de groeiomstandigheden. De bladeren worden overtroffen door een aarvormige bloeiwijze waarvan de trechtervormige bloemen eenzijdig, bijna alle aan dezelfde kant van de stevige bloemstengel, staan. Ze hebben hier een rijke en stralende rode kleur en zijn opgebouwd uit goed gerande bloemblaadjes. Alleen een klein wit signaal markeert de basis van sommige bloemblaadjes.

Gladiolen met hun lange, vaak wat uitbundig gekleurde aren, zijn het symbool van de jaren 70 en wat stijve bloemstukken. Hoewel ze onmisbaar zijn in boeketten, heeft hun silhouet in de tuin behoefte aan het gezelschap van planten met weelderig of juist luchtig blad, waardoor hun wat volle bloei mooi uitkomt. Plant ze in groepjes in borders tussen salie, siergrassen, vlasleeuwenbek, bergamotplant, muurbloem en vergeet-mij-niet voor grote, kleurrijke boeketwerking. Het zijn vaste gasten in pastoraaltuinen, waar ze groenten begeleiden tot in de moestuin. Voor boeketten snij je de bloemstengels als de eerste bloemknop zich opent. Plant ze om de twee weken, vanaf het vroege voorjaar tot eind juni, om huis en tuin de hele zomer te laten bloeien.

 
De gladiool dankt zijn naam aan de zwaardvorm van zijn bladeren, afgeleid van het Latijnse 'gladius'. Zijn wilde vormen werden vaak afgebeeld in sieraden of op tapijten en stoffen die werden gemaakt door Semitische volkeren vóór de christelijke jaartelling.

Over botanische gladiolen:

Ver verwijderd van gekunstelde bloeiwijzen, maar met het voordeel dat ze leven als wilde planten, vormen botanische gladiolen een interessant alternatief voor tuiniers: het is heel goed mogelijk ze in de tuin te verwelkomen, want veel ervan zijn afkomstig uit ons gematigde klimaat en zijn toch zeer elegant:

De meest voorkomende is de Gladiolus byzantinus, met een roze-paarse voorjaarsbloei, die verwildert. De Gladiolus x colvillei toont divers gekleurde bloemen, meestal gemarkeerd met roze of rood in de keel. Onder de zeer winterharde soorten die verwilderen, kunnen we de Gladiolus communis noemen, uit Zuid-Europa, met roze bloemen gestreept of gevlekt met wit of rood. De Gladiolus illyricus, verspreid van Zuid-Engeland tot de Kaukasus, vormt prachtige aren met magenta-paarse bloemen gestreept met wit. De Gladiolus imbricatus draagt karmozijn-paarse bloemen met een witte vlek omrand door een zeer helder purperrood karmijn.