Arum maculatum - Gevlekte aronskelk

De Arum maculatum, ook wel Gevlekte aronskelk genoemd, is een wilde plant die je in loofbossen vindt in veel regio's, maar minder vaak in het Middellandse Zeegebied waar hij wordt vervangen door zijn nauwe verwant, de Arum italicum of Italiaanse aronskelk. Het decoratieve blad verschijnt vroeg in het voorjaar en verdwijnt halverwege de zomer. Het is vaak gevlekt met donkerbruin. De bloei, typisch voor de aronskelkfamilie (Araceae), heeft de vorm van een groenachtige schutblad (spatha) met een paarsachtige bloeikolf (spadix). De vruchtdracht, aan het eind van de zomer, bestaat uit een aar van glanzende bessen in een zeer fel oranjerood en is decoratief. Deze bijzondere vaste plant, waarvan alle delen giftig zijn, koloniseert langzaam humusrijke, niet te droge bodems aan de voet van struiken en andere kleine bomen. 

De Arum maculatum is een vaste plant met een lange knol die ook wel Kaars of Kalfsvoet wordt genoemd. Deze plant uit de aronskelkfamilie is inheems in Europa en de Kaukasus. Hij groeit spontaan in bosrijke omgevingen, in de humus, op diepe, meestal kalkhoudende kleigrond die in de zomer niet te droog is. Deze soort verdraagt de concurrentie van andere bosplanten vrij slecht, wat de teelt in tuinen soms lastig maakt. Volgroeit bereikt de plant gemiddeld een hoogte van 35 cm en breidt zich uit via een ondergrondse stengel. Uit de knol ontstaan in maart driehoekige bladeren met een rubberachtig blad, helder en glanzend groen, vaak versierd met donkere vlekken. Ze verdorren in juli-augustus. De bloei vindt plaats in mei, in de vorm van een groot witachtig schutblad dat een vlezige, lichtpaarse bloeikolf (spadix) verbergt. Deze bloeiwijze heeft de bijzondere eigenschap warmte af te geven en een geur van uitwerpselen te verspreiden, bedoeld om kleine vliegen aan te trekken die voor de bestuiving zorgen. De bloei wordt gevolgd door de vorming van ronde, vlezige, oranjerode, glanzende vruchten van 5 tot 7 mm in diameter, dicht opeen gepakt.  

Als schaduwminnende vaste plant die houdt van vochtige, humusrijke grond, is de Arum maculatum interessant om de voet van heester- of boomvakken te bedekken, in een tuin die ruimte biedt aan de natuur. Je kunt hem combineren met varens, hosta's en Gebroken hartjes (Dicentra). Let er alleen op dat je hem niet combineert met te krachtige planten die hem zouden kunnen verstikken. De omgeving van een wateraftappunt bevalt hem wel, mits de grond waarin hij staat niet het hele jaar door doorweekt is. Je kunt hem ook in groepen planten langs een muur op het noordoosten, mits de grond niet te veel uitdroogt.

Opmerking: alle delen van de plant zijn giftig bij inname vanwege de oxalaatkristallen, saponinen en diverse alkaloïden in de bladeren, vruchten en wortelstok. Het gebruik in de fytotherapie is voorbehouden aan professionals.