Geranium tuberosum - Knolooievaarsbek

De Geranium tuberosum, in het Nederlands knolooievaarsbek, behoort tot de weinige soorten geraniums die als vaste planten door hun knollen overleven. Deze botanische soort uit de mediterrane flora, die in Frankrijk in het wild voorkomt, wordt zelden in de handel aangeboden. Het zeer fijn verdeelde blad is in een mild klimaat wintergroen, elders komt het in het voorjaar tevoorschijn. Het wordt versierd met een wolk van kleine, komvormige bloemetjes in een roze met een zweem lila, doorsneden met paarsrode aders. Deze geranium sterft bovengronds af na de bloei, in de zomer. Plant hem in het najaar, in een zeer goed doorlatende bodem, in de volle zon, in de rotstuin, in een border of zelfs aan de voet van een haag. Hij zal het naar zijn zin hebben en zich snel naturaliseren in een bodem die in de zomer voldoende droog is.

Binnen de grote familie van de Geraniaceae bestaan er botanische, vaste geraniums die bijzonder goed zijn aangepast aan een mediterraan klimaat, maar over het algemeen bestand zijn tegen strenge vorst in goed doorlatende grond. Deze planten hebben een groeicyclus die lijkt op die van najaarsbollen, zoals krokussen, narcissen en tulpen. Hun groei begint soms in het najaar en houdt in de winter aan, afhankelijk van het klimaat. Hierdoor kunnen ze vroeg in het voorjaar bloeien en in de zomer verdwijnen, waarbij ze ondergronds als knollen overleven om de hitte en droogte te ontlopen. Deze eigenschap maakt het mogelijk ze op dezelfde manier als tulpen te telen in een vochtig en koel klimaat, door de knollen in juli uit de grond te halen en ze droog te bewaren tot het najaar.

De Geranium tuberosum is daar een van, afkomstig uit het Middellandse Zeegebied van Europa, West-Azië en Noord-Afrika. In ons land groeit hij spontaan op kalkhoudende grond, in velden, wijngaarden en droge graslanden van de Alpes-Maritimes, Var, Bouches-du-Rhône en Hérault. Hij heeft zich ook genaturaliseerd verder naar het noorden, in de Vienne, wat zijn weerstand tegen koude winters bewijst. Deze knolgeranium ontwikkelt een zeer fijn verdeeld blad, waarvan de structuur enigszins doet denken aan ijskristallen. Hij vormt een pol van 20-25 cm hoogte. De pol breidt zich in de loop der tijd uit door vermeerdering van zijn knollen. Als hij het naar zijn zin heeft, kan deze plant zich zelfs een beetje invasief gedragen. De bloei, die vrij kort is, vindt plaats van april tot juni, afhankelijk van het klimaat. Ver boven het blad stijgen roodachtige, behaarde bloemstengels op, die aan hun uiteinde vertakt zijn. Ze dragen platte, komvormige bloemen waarvan de kleur tussen roze en lila in zit. Elke bloemblad is geaderd met paarsrood, het hart van de bloem is vaak rozer. Deze bloei wordt gevolgd door de vorming van voor geraniums karakteristieke vruchten, die op een kraanvogelsnavel lijken. De volledige bovengrondse vegetatie verdwijnt na de bloei.

De knolooievaarsbek houdt, net als de meeste mediterrane bol- en knolgewassen, van zeer goed doorlatende, kalkhoudende grond. Echter, elke normale, goed gedraineerde grond is geschikt, zelfs neutrale of licht zure grond. Hij vindt van nature zijn plaats in een rotstuin, op een talud, in een grindborder of langs een pad, vooral in een droge tuin. Je kunt hem ook aan de voet van een haag van wintergroene planten zetten, uiteraard aan de zonnige kant, omdat hun wortels de grond in de zomer uitdrogen. Opmerkelijk is dat deze plant perfect winterhard is en het ook uitstekend doet in een alpenkas. Je kunt hem bijvoorbeeld combineren met wildemanskruid (Pulsatilla vulgaris), met Callirhoe involucrata, met bergkorenbloem (Centaurea montana) of met zonneroosjes (Helianthemum). Een inzaai van nigelle (Nigella) en slaapmutsjes (Eschscholzia californica) zullen hem ook goed begeleiden op een droge talud.