Allium siculum subsp. dioscoridis - Bulgaarse sierui

De Bulgaarse sierui, in het Latijn Allium siculum subsp. dioscoridis (voorheen Allium bulgaricum) behoort tot die sieruien die niet onopgemerkt blijven in de tuin. De voorjaarsbloei, die 6 weken aanhoudt, is een soort grote klok samengesteld uit kleine, hangende crèmekleurige, roze en groenachtige bloempjes, gedragen door een trotse bloemstengel. Hij brengt een architectonische noot in de borders, maar wel met een luchtige uitstraling. Winterhard en bestand tegen zomerdroogte, vreest deze botanische sierui alleen zware en zeer kalkrijke gronden. Een veelheid aan bestuivers bezoekt hem tijdens de bloei.

De Bulgaarse sierui behoort tot de familie van de Amaryllidaceae. Zijn volledige Latijnse naam is Allium siculum subsp. dioscoridis, een veelgebruikt synoniem voor Allium bulgaricum of Nectaroscordum bulgaricum. Oorspronkelijk afkomstig uit de mediterrane regio's en de Zwarte Zee — zoals Bulgarije, Griekenland, Turkije, Roemenië, de Krim, het zuiden van Frankrijk en Italië — komt hij voor in vochtige bossen, beschaduwde open plekken en goed doorlatende rotsachtige gebieden tot op 1.200 m hoogte. Als vaste plant ontwikkelt hij zich vanuit een bolvormige bol op gemiddelde diepte (~10 cm) die secundaire broedbolletjes kan produceren. Deze plant bereikt zijn uiteindelijke grootte in 2 tot 3 jaar. Hij wordt tussen 60 cm en 1,20 m hoog en 15 tot 45 cm breed. Het loof is bladverliezend: de lange, driehoekige en licht gedraaide bladeren (tot 40 cm lang, 1 tot 3 cm breed), met een blauwgroene kleur, worden geel en verdwijnen vóór of aan het begin van de bloei. Dit markeert het begin van de rustperiode van de bol.
De bloei vindt plaats tussen mei en juni. Hij bestaat uit een bijna 15 cm hoge schermbloem met 10 tot 30 hangende bloemen. Elke klokvormige bloem heeft crèmekleurige bloemdekbladen, gevlekt met purper en wit gerand, met een groene tint aan de basis. Voordat de zaden zich vormen, richten de bloemen zich trots op. Bestoven door bijen, zweefvliegen en vlinders, bieden ze nectar en pollen in overvloed. Na de bloei verschijnen rechtopstaande capsules met bolvormige zaden, die in de zomer rijpen.

In Bulgarije worden de jonge bladeren geoogst — "samardala" genoemd — die worden gebruikt als traditioneel kruid in kruidenmengsels. Gewaardeerd om hun knoflookachtige geur, zijn ze in grote hoeveelheden echter giftig.

Deze Allium bulgaricum, vrij bijzonder, is een originele variëteit voor moderne tuinen en naturalistische beplantingen. Een beetje theatraal, geeft hij de tuin een vleugje elegantie. Hij wordt gebruikt als interpunctie tussen vaste planten zoals wilde vingerhoedskruiden, ooievaarsbekken (Geranium macrorrhizum) of de bronzen venkel, die zijn voet bedekken zodra het loof is verdwenen. Hij komt ook volledig tot zijn recht tussen middelhoge siergrassen of tussen bolvormige sieruien zoals 'Purple Sensation'. Hij kan ook in pot worden gezet om een terras of entree te animeren.