Allium rotundum - Ronde look

De Allium rotundum subsp. jajlae, ook wel paarse sierui of ronde boloog genoemd, is een vrij hoge sierui die met zijn levendige framboosrood tot robijnrode kleur alle aandacht in de tuin trekt. Qua uiterlijk lijkt hij op de slangenlook (Allium scorodoprasum), maar deze bolgewas groeit in grote groepen en vormt géén broedbolletjes in de bloeiwijze. Zijn dichte, langwerpige schermen bestaan uit kleine, purperen stervormige bloempjes met een roze rand, gedragen door ongelijke steeltjes. Ze bloeien aan het uiteinde van een stevige stengel die bestand is tegen de wind. Het is een bijzondere plant voor de border en de bloemen zijn prachtig in boeketten.

De Allium rotundum behoort tot de leliefamilie of de narcisfamilie, afhankelijk van de classificatie. Het is een soort die voorkomt in een groot gebied van Spanje en Marokko tot Iran en West-Rusland. De aanduiding van de ondersoort jajlae is omstreden; sommige officiële bronnen beschouwen het als een synoniem voor Allium rotundum. De oude naam is Allium scorodoprasum subsp. rotundum. Deze ui groeit van nature in Frankrijk, langs wegen en in akkers in het oosten en zuiden, in Lorraine, de Alpes-Maritimes, de Pyrénées-Orientales en Corsica. Het is een bolgewas van lichte, vrij droge grond, met een voorkeur voor kalkhoudende, kleiige en lemige grond die arm is aan organisch materiaal (humus, compost).

Deze sierui produceert tot wel 50 kleine, eivormige bollen en ondergrondse broedbolletjes, waardoor hij in mooie pollen groeit. Elke bol vormt in het voorjaar een stevige, cilindrische stengel die tot halverwege bebladerd is. De aromatische bladeren, die op gras lijken, zijn lijnvormig, plat en glad en kunnen tot 40 cm lang worden. Ze zijn eetbaar en worden gebruikt in de Griekse keuken op de Krim. De bloei, die door bestuivende insecten wordt bezocht, vindt plaats tussen mei en begin juli, afhankelijk van het klimaat. De bloemstengels worden 60-80 cm hoog, afhankelijk van de groeiomstandigheden. Elke stengel draagt een onregelmatig ovale bloeiwijze, omgeven door vliezige schutbladen. Deze bloeiwijze bestaat uit 100 tot 200 kleine, stervormige bloempjes die dicht opeen gepakt zitten. Elke klokvormige bloem heeft een diameter tot 7 mm. De bloemblaadjes zijn purperrood met een lichtroze rand. De bloemsteeltjes zijn ongelijk van lengte: aan de onderkant van de bloeiwijze zijn ze korter en teruggebogen. Het blad vergeelt en sterft af na de bloei, een goede aanpassing aan warme, droge zomeromstandigheden. De plant vermeerdert zich voornamelijk door de aanmaak van veel broedbolletjes.

Vrij eenvoudig te telen stelt de Allium rotundum subsp. jajlae tijdens zijn groeiperiode prijs op verse grond, maar deze moet altijd goed doorlatend zijn. Hij houdt van volle zon. Gebruik hem in de border of als randbeplanting, of kweek hem in pot op balkon of terras om van zijn prachtige bloei te genieten. Geef je boeketten een kleurrijke en bijzondere touch met zijn bloemen, zowel vers als gedroogd. Plant ze in groepjes van 5 tussen middelhoge siergrassen, grote, luchtige vaste planten zoals venkel, of in de buurt van brem. Hij komt prachtig tot zijn recht in een bloemenweide, samen met klaprozen, juffertje-in-het-groen en andere korenbloemen. Voor een spectaculair grafisch effect combineer je hem met in bolvorm gesnoeide buxus. Deze sierui kan ook in de moestuin worden geplant, als bron voor snijbloemen.

Handige moestuintip: plant een paar sieruien tussen je aardbeien om ze te beschermen tegen schimmelziekten. Ze zorgen bovendien voor een paar leuke bloemen, wat tussen de groenten soms ontbreekt.