Fritillaria imperialis Prolifera - Keizerskroon

De Fritillaria imperialis 'Prolifera' is een oude variëteit van de keizerskroon die spectaculair is door zijn tweeledige bloei. Bovenaan elke stengel staan de grote, roodoranje klokjes in overlappende kransen, bekroond met een pluim van groene schutbladeren. Dit oprijzende, zeer verticale silhouet trekt de aandacht in een voorjaarsborder. Ze wordt in kleine groepjes geplant, in diepe, vruchtbare en goed doorlatende grond.

Deze keizerskroon behoort tot de familie van de leliefamilie (Liliaceae). De typesoort wordt ook wel keizerskroon genoemd, of lokaal 'belletjeskruid' vanwege de grote hangende bloemen. In de natuur groeit Fritillaria imperialis in bergachtige gebieden van West-Azië, van Turkije tot Iran, Afghanistan, Pakistan en de westelijke Himalaya. Je vindt haar vooral op rotsachtige hellingen, in open terrein, onder een koel bergklimaat en in goed doorlatende grond. Het is een bolgewas (vaste plant), of geofyt: zij slaat haar reserves op in een grote geschubde bol, groeit krachtig in het voorjaar, bloeit, waarna het blad vergeelt en in de zomer verdwijnt. 'Prolifera' is een zeer oude tuinbouwselectie, opvallend vanwege de zogenaamde 'kroon op kroon'-bloei. Zij onderscheidt zich van de typesoort door een groter aantal bloemen en door twee overlappende bloemkransen. De plant ontwikkelt een dikke, rechte stengel, bedekt met lancetvormige, heldergroene, glanzende bladeren, in kransen rond de stengel gerangschikt. Op volwassen leeftijd bereikt ze een hoogte van 1 tot 1,50 m in bloei. De bol kan na verloop van tijd broedbolletjes produceren, maar de plant blijft braaf op zijn plek. De bloei vindt plaats in april of mei, afhankelijk van het klimaat. De bloemen, hangende klokjes, ongeveer 5 cm breed, hebben zes vlezige segmenten in een diepe roodoranje kleur. Ze worden bekroond door een pluim van groene schutbladeren die het krooneffect versterkt. Zoals veel keizerskronen verspreidt de plant een sterke, wilde geur, vooral van de bol en de stengels wanneer ze gebroken of gekneusd worden. Het blad is afstervend: het verdroogt na de bloei, een teken dat de bol zijn reserves aanvult.
De prolifere vormen van de keizerskroon behoren tot de oudste gekweekte bollen in Europa, al gewild bij verzamelaars uit de Renaissance.

In de tuin kan deze Fritillaria 'Prolifera' het beste in groepjes van drie tot vijf bollen worden geplant, niet te dicht op elkaar. Ze geeft structuur aan een border voordat de zomervaste planten komen en kan worden geplaatst tussen planten waarvan het blad het later overneemt. Ze is prachtig in combinatie met de koperkleurige bloemen van de Triumph tulp 'Brown Sugar' en de oranjegele narcis 'Red Devon'. Enkele bollen van Muscari latifolium 'Grape Ice' temperen dit warme kleurenpalet. De papegaaitulp 'James Last', roze mauve en zalmkleurig, vormt een zachtere, bijna retro combinatie, zeer geschikt voor een kloostertuin of een verfijnde voorjaarsborder.

Deze fritillaria houdt van frisse, zeer goed doorlatende grond, zelfs arme grond. De geur van de bol, die aan (stink)wantsen doet denken, houdt mollen op afstand maar niet de muizen. Een grindbed bij het planten beschermt gedeeltelijk tegen knaagdieren. Teelt in een diepe pot met goede drainage, in de winter in een koude kas gezet, is eerder voorbehouden aan zeldzame soorten.