Erythronium dens-canis Lilac Wonder - Hondstand

De Erythronium dens canis 'Lilac Wonder' is een kleine bolgewas die nog niet bij alle tuiniers bekend is, ondanks zijn vele voordelen. De groene, met bruin gemarmerde bladeren zijn al charmant, maar het is vooral de zeer sierlijke bloei die weet te betoveren. In het hart van het voorjaar verschijnen korte bloemstengels met daarop een sierlijk voorovergebogen bloem, met paars-lila kroonbladen die elegant naar boven krullen, in tegenstelling tot de meeldraden en stamper. Deze hondstand is goed winterhard en gedijt uitstekend in de halfschaduw, in een humusrijke, drainerende grond die niet te droog is. Een groepje bij elkaar geeft een bijzonder decoratief massaal effect.

De Erythronium dens-canis behoort tot de Liliaceae-familie, net als het lelietje-van-dalen, de tulp of de lelie. Dit geslacht is vrij onbekend, maar telt toch 27 soorten, bijna allemaal Amerikaans, op 3 Aziatische en deze in Europa inheemse 'hondstand' na. Die opvallende naam komt van de vorm van de bol, die op een hondentand lijkt. Het is een plant voor niet te droge bosgrond die zich thuis voelt in humusrijke, voedzame, luchtige, frisse maar niet natte, zure, neutrale of niet te kalkrijke grond. De van oorsprong Europese berg-Erythronium dens canis houdt niet van hittegolven of lange, zeer droge zomers.

Lilac Wonder is een prachtige hybride die bekroond is met de prestigieuze Award of Garden Merit van de Britse Royal Horticultural Society. Hij bereikt ongeveer 15 tot 20 cm hoogte en 10 tot 15 cm breedte. In het voorjaar vormt de plant twee bladeren waaruit een bloemstengel oprijst die er een paar centimeter bovenuit steekt. De bladeren zijn dik, een beetje zacht en vlezig, ovaal tot langwerpig, lancetvormig en omhullend aan de basis. Het blad is vrij donkergroen, glanzend en gemarmerd met bruin, wat een beetje lijkt op dat van de inheemse orchidee de mannetjesorchis. Vanaf april en in mei verschijnen slanke, bruinrode bloemstengels, waarvan de top sierlijk naar beneden buigt. Ze dragen elk een eenzame bloem, die naar de grond knikt, met 6 teruggebogen kroonbladen, waardoor 6 lange meeldraden met paarsige helmhokjes naar de grond wijzen, in tegenstelling tot de kroonbladen. Deze bijzonder grafische bloemvorm zie je ook bij de Cyclaam, die echter tot een andere botanische familie behoort (de sleutelbloemfamilie). Bij deze hybride hebben de kroonbladen een mooie mauve-lila tint, met een meer of minder gele centrale vlek, omrand door een purperen zoom.
Het loof verdort in de loop van de zomer, wat overeenkomt met de rustperiode van de bol. Na de bloei vormen zich kleine zwarte en okerkleurige zaden, die vlakbij de plant vallen en uitsluitend door mieren worden verspreid.
Deze bol groeit in een grote verscheidenheid aan grondsoorten (pH 4,5 tot 7,5), behalve echt kalkrijke, en heeft koelte nodig. De bol verdraagt namelijk geen droogte, maar zal zich gemakkelijk verwilderend uitzaaien als de standplaats goed bevalt. In de zomer voorkomt een laag stro dat water verdampt en houdt het een lichte vochtigheid vast.

Door verstoring van zijn leefgebied, en misschien ook door de belangstelling van liefhebbers van zeldzame planten, is deze hondstand in het wild vrij zeldzaam geworden. Hij heeft aanleiding gegeven tot mooie tuinvormen, zoals 'Lilac Wonder', die je niet zo gemakkelijk in de handel vindt. Plant hem in groten getale, onder de rand van loofbomen, voor een interessant visueel effect en combineer hem met andere planten die dezelfde behoeften hebben. Salomonszegel (Polygonatum), met zijn zeer grafische groeiwijze en kleine witte bloempjes in trosjes, is bijvoorbeeld perfect op de achtergrond. De Kaukasisch vergeet-mij-nietje (Brunnera macrophylla) met zijn niervormige bladeren produceert een charmante blauwe bloei in dezelfde periode als de Erythronium. Voor variatie in stijl en verfijnde bloei, in een breed kleurenpalet, voeg je een paar Epimedium toe, een prachtig klein vaste plantje dat goed gedijt in de halfschaduw. En om het bloeiseizoen tot in de zomer te verlengen, plant je de Ajuga reptans Rosea, een kruipend zenegroen met roze bloemen.