Iris hollandica White Excelsior - Hollandse iris

De Iris hollandica 'White Excelsior' biedt een bloem van zuiver wit, met smalle bloemdelen, geaccentueerd door een klein goudgeel vlekje op de kelkbladen. Deze boliris bloeit vroeg in het seizoen van de Hollandse irissen, meestal vóór de blauwe variëteiten Blue Magic en Sapphire Beauty. Zijn sierlijke, gestileerde bloemen vallen op door hun elegantie in de tuin en zijn perfect voor het maken van prachtige boeketten. Het zuivere wit van 'White Excelsior' combineert met allerlei soorten bloemen, in pastel- of felle kleuren!

Hollandse irissen, of bolirissen, hebben een ondergronds reserveorgaan in de vorm van een bol en niet van een wortelstok zoals hun beroemde neven de Iris germanica, de baardirissen. Hoewel ze tot dezelfde botanische familie behoren, de Iridaceae, verschillen ze ook door de afwezigheid van 'baarden', die mooie, donzige en gekleurde tongetjes op de hangende kelkbladen van de Iris germanica. De eerste (x) hollandica-irissen hebben nooit in het wild op Nederlandse bodem gegroeid, maar zijn ontstaan uit een kruising tussen twee belangrijke botanische soorten: de Iris filifolia, soms verward met de gelijkende Iris xyphium, beide afkomstig uit Spanje en Noord-Afrika, en de Iris tingitana, uit Tanger en Noord-Marokko. De genealogie van de Hollandse hybriden is soms verwarrend, maar het resultaat is altijd opmerkelijk. Hun bloemen, die in de tuin wat ondergewaardeerd zijn, zijn zeer geliefd in de bloemsierkunst.

De cultivar White Excelsior vormt met de tijd een opgaande, dichte en smalle pol van 50-55 cm in bloei. Deze vaste plant breidt zich in theorie onbeperkt uit door de aanmaak van broedbolletjes. Dit ras bloeit in het late voorjaar, meestal in mei-juni, gedurende 2 tot 3 weken, op stevige stengels die bestand zijn tegen de wind. De solitaire of met twee bijeen staande bloemen aan de stengels, met een diameter tot 10 cm, zijn relatief smal vergeleken met die van Iris germanica, maar van onmiskenbare elegantie. Elke bloem bestaat uit 3 opstaande, versmalde, doorschijnende en kleine kroonbladen. Daaronder bevinden zich 3 gebogen kelkbladen, eerst opgericht en dan aan het uiteinde afhangend, nauw verbonden met de getande, bloembladachtige stijlen die in een vijftallig patroon zijn gerangschikt. Iets breder en licht lepelvormig, zijn ze gemarkeerd met een mooie, heldergele vlek onder de kam van de stijlen. Elke bloem kan 5 tot 7 dagen leven, zelfs op de vaas. De bol is rond, 2 à 3 cm breed, bedekt met een vezelige, roze-beige tuniek. Hij produceert enkele lineaire, dunne en leerachtige bladeren, die enigszins aan die van een siergras doen denken, in een wat blauwgroene tint, vaak licht gestreept en dubbelgevouwen naar de grond. Ze verschijnen vaak in het najaar, blijven min of meer aanwezig afhankelijk van de strengheid van de winter en verdorren in de zomer, tijdens de rustperiode.

Minder bekend en minder gebruikt door tuiniers dan de Iris germanica, zijn Hollandse irissen toch gemakkelijk te telen in vruchtbare en luchtige grond, van onbetwistbare elegantie, en ook onverschillig voor onkruid dat moeilijk tussen hun zeer verticale pollen kan komen. Plant ze in groepen van 10 tot 20 bollen van dezelfde variëteit: ze komen jaar na jaar terug om u steeds meer sierlijke en vrolijke bloemen te schenken, die goed samengaan met de voorjaarsbloei van bloeiende struiken. Ze zijn ook prachtig in gezelschap van sieruien, geplant tussen vaste planten zoals slaapmutsjes, pioenen en daglelies, die hun afwezigheid in de zomer, wanneer ze in kiemrust zijn, zullen maskeren. Hun mediterrane herkomst geeft ze een uitstekende aanpassing aan droge zomers. Ten slotte, pluk hun bloemen om boeketten te maken met rozen, aronskelken of lelies, of zelfs met late tulpen. Alle irissen hebben een zonnige standplaats nodig om goed te bloeien. Geef ze minimaal een halve dag volle zon per dag.