Stratiotes aloides - Krabbenscheer

De Stratiotes aloides, in het Nederlands gewoonlijk krabbenscheer genoemd, draagt ook de bijnaam waterananas. Dit komt omdat zijn vegetatie in een dichte, stijve en stekelige bladrozet tijdens de bloei naar het wateroppervlak opstijgt. Deze vaste waterplant is perfect winterhard en zeer productief en interessant vanwege zijn waterzuiverende en zuurstofgevende eigenschappen in stilstaand, niet-kalkhoudend water van 30 cm tot 1 meter diep, op een zonnige plek. Het vormt ook een goede schuilplaats voor veel insecten en vissen. Na de bloei, in het najaar, zakt de krabbenscheer naar de bodem om daar, beschermd tegen de kou, de winter door te brengen in afwachting van het volgende voorjaar. Het is een mooie bladplant, origineel, nuttig en gemakkelijk in de teelt.

De Stratiotes aloides behoort tot de familie van de Hydrocharitaceae. Het is een inheemse plant die wijdverspreid is in Europa en Noord-Azië. In Nederland komt hij van nature voor in meren, vijvers en vochtige gebieden. Hij gedijt in langzaam stromend, niet-kalkhoudend water, bij de oevers, tot een maximale diepte van 1 meter. Hij vormt een rechtopstaande, polvormende rozet, samengesteld uit lijnvormige, lancetvormige, puntige, gebogen bladeren in een donker olijfgroene kleur. Deze worden tot 40 cm lang en 5 tot 15 mm breed en hebben getande, stekelige randen. In het voorjaar wortelt de volledig ondergedompelde pol in de modder. De vegetatie bereikt tot ongeveer 40 cm in alle richtingen. Aan het einde van het voorjaar stijgt hij op naar het oppervlak voor de bloei en verliest hij zijn wortels. Alleen het hart van de plant blijft onder water en het geheel drijft vrij op het oppervlak. Van mei tot juli produceert hij enkele bloemstengels waarop vlak boven het water enkelvoudige bloemen van 2 à 3 cm diameter verschijnen. Deze zijn komvormig, wit of roos van kleur en hebben gele, zwavelkleurige meeldraden.

Plant de waterananas in een vijver door hem gewoon op het wateroppervlak te leggen. Zet hem op een zonnige plek, in stilstaand water waar de bodem uit een zure kleimodder bestaat. Hij is perfect winterhard en kan in alle regio's van Nederland worden gekweekt; hij kan zich zelfs invasief gedragen. Het is een stengelloze vaste plant die zich voornamelijk voortplant via stolonen, die identieke kiemplanten geven. Deze zijn gemakkelijk van de moederplant te scheiden. Deel de plant zodra hij iets te productief wordt. Deze waterplant houdt echter niet van te hoge temperaturen; vermijd daarom plaatsing in water dat warmer kan worden dan 22°C. Vanwege de achteruitgang van natuurlijke vochtige milieus staat deze plant in Nederland op de Rode Lijst en is hij beschermd.

De Stratiotes aloides is een zuurstofgevende en waterzuiverende plant waarvan het dichte wortelstelsel effectief voedingsstoffen opneemt uit zeer voedselrijk water, waardoor de groei van wier wordt beperkt. Het vormt ook een interessant leefgebied voor de eieren van een groot aantal waterinsecten en vissen.