Marsilea quadrifolia - Klaverbladvaren

De Marsilea quadrifolia, met als volksnaam Klaverbladvaren, is een drijvende waterplant die in Frankrijk een beschermde status heeft. Hoewel de plant goed winterhard is (tot ongeveer -20°C) en niet veeleisend in de teelt, is het toch vrij zeldzaam om hem in het wild waar te nemen. Deze originele plant heeft varenbladeren die lijken op een klavertje vier en van kleur veranderen per seizoen, variërend van brons, zachtgroen tot oranje. Het is een veelzijdige plant die zowel plat in het water van een vijver of poel kan staan, als op een oever of in een aquarium.

De Marsilea quadrifolia, ook wel Vierbladige watervaren genoemd, behoort tot de familie Marsileaceae. De plant komt voor langs de randen van stilstaand water (poelen, sloten) en op tijdelijk overstroomde terreinen in het Loire-bekken, het midden van het Rhône-bekken, en in het oosten en zuidwesten van Frankrijk. Overal is hij zeldzaam. De plant heeft een kruipende wortelstok en losse varenbladeren die gedragen worden door een lange bladsteel. Deze varenbladeren zijn verdeeld in vier driehoekige tot eivormige deelblaadjes, die in een rozet staan. De varenbladeren drijven op het wateroppervlak. Aan de basis van de bladsteel worden vruchtbare, aangepaste varenbladeren gevormd, genaamd sporocarpen, die eivormig zijn. Deze dragen sori aan de onderkant. De bovenkant is dik en hard. Het bladverliezende loof ontspruit in oranje-brons, wordt daarna zachtgroen en verkleurt opnieuw naar brons gedurende drie seizoenen, voordat het in de winter verdwijnt en in het volgende voorjaar weer opkomt.

De Klaverbladvaren is een krachtige en snelgroeiende plant voor een zonnige of halfschaduwrijke, vochtige plek. Hij vormt een mooie bodembedekker op oevers, waar zijn bladeren zich kunnen vouwen, of als decoratieve drijvende plant op het water van een vijver of natuurlijk wateroppervlak, waar de bladeren plat liggen. De plant kan ook op het oppervlak van een aquarium worden geplaatst, maar zijn levensduur zal daar waarschijnlijk beperkter zijn en de plaatsing is lastiger.

De Marsilea quadrifolia wordt in China en Cambodja nog steeds gegeten, op de manier van een roergebakken groente. In Bulgarije heeft hij als volksnaam die van een magisch kruid: de raskovnik.