Phormium Rainbow Maiden - Nieuw-Zeelands vlas

De Phormium 'Rainbow Maiden', ook wel bekend als Nieuw-Zeelands vlas, tooit zich met het zachte kleurenpalet van een zonsondergang. Deze prachtige vaste plant vormt een dichte pol met lintvormig, breed en sierlijk gebogen blad, in een bronsgroen gemengd met zalmroze en donkerrood. Deze wintergroene plant geeft de tuin het hele jaar door, ook tijdens de zomerbloei, een bijzonder exotisch aanzien met rechtopstaande aren vol zeer nectarrijke, buisvormige bloemen. Dit vrij nieuwe ras heeft een matige groeikracht. Het houdt van een mild klimaat en is winterhard tot ongeveer -7°C. Solitair of in een border is deze zeer grafische plant ideaal voor kustgebieden. Hij doet het ook uitstekend in een grote kuip, om vorstvrij te overwinteren in koelere streken. 

Het Nieuw-Zeelands vlas 'Rainbow Maiden' behoort tot de agavefamilie. Het is een compacte vorm van Phormium tenax, de grootste van de twee Nieuw-Zeelandse soorten. Deze schitterende, rhizomateuze vaste plant groeit uit tot een brede, niet-woekerende pol. Met een zowel opgaande als gebogen habitus bereikt hij ongeveer 90 cm hoogte, afhankelijk van de groeiomstandigheden, met een spreiding van 1 tot 1,20 m. De bladeren zijn breed (tot 10 cm), licht gebogen, zeer lang, een beetje stug en puntig aan het uiteinde. De kleur is bronsgroen, overspoeld met donkerrood en zalmroze, die tegen het eind van het seizoen en in de winter meer geel wordt. Vanaf mei tot juli, afhankelijk van het klimaat, verschijnen er bloemstengels van minimaal 1,50 m hoog, die boven het blad uitsteken. Ze zijn groen met een paarse tint en hebben gebogen aren met buisvormige bloemen, die bij rijping een meer of minder felrode tint krijgen. Deze bloei trekt bepaalde vogels en veel bestuivende insecten aan.

Deze Phormium is een plant met een grote sierwaarde, geschikt voor grote borders of grote rotstuinen in een mild klimaat. Solitair of in groepen geplant structureert hij de ruimte en geeft hij de tuin een zeer exotische charme. Net als de grote siergrassen is het ook een wonderschone vaste plant voor een moderne tuin met sobere lijnen. In koudere streken kan hij in een zeer grote pot op het terras of balkon worden gezet, om in het groeiseizoen van zijn statigheid te genieten, en vorstvrij overwinterd in een koude kas of een weinig verwarmde serre.  In een stadstuin verzacht hij betonnen structuren. Voor een exotische en contrasterende sfeer kan hij bijvoorbeeld gecombineerd worden met Leptospermum scoparium, een bolvormige struik met roze tot rode zomerbloei, de Helichrysum rosmarinifolium 'Silver Jubilé', de Pittosporum tenuifolium 'Tom Thumb', of met de Olearia macrodonta 'Major' – planten die net als hij uit Oceanië komen en perfect zijn voor aan de kust.

De Maori's gebruiken Phormium zoals wij vlas gebruiken, voor de vezels die in de textielindustrie worden verwerkt. Deze eigenschap heeft de plant waarschijnlijk de Nederlandse naam 'Nieuw-Zeelands vlas' opgeleverd.