Opuntia phaeacantha Mojavensis - Schijfcactus

De Opuntia phaeacantha 'Mojavensis' is een cactus met een forse groei en perfect winterhard in zeer goed doorlatende grond. Deze krachtige verwant van de vijgcactus vormt, net als deze, een grote struik die bestaat uit afgeplatte takken die vanwege hun vorm vaak schijfstammen (cladodiën) worden genoemd. De schijfstammen van deze soort zijn groot, dik en rond, hebben een blauwachtige kleur en dragen sterke witte doorns met een rode basis. De voorjaarsbloei in zachtgeel wordt gevolgd door de productie van zeer mooie, eetbare, rode vruchten, waarvan je de minuscule maar gevreesde doorns zorgvuldig moet verwijderen. Verbazingwekkend in een strakke setting, spectaculair tegen een achtergrond van rotsen en blauwe lucht, structureert hij op natuurlijke wijze exotische, eigentijdse decors en beschermt hij effectief de grenzen van een droge en natuurlijke tuin.

De Opuntia phaeacantha var. mojavensis is een struikvormige vetplant zonder echte bladeren uit de cactusfamilie. Deze botanische soort is afkomstig uit de Mojave-woestijn, die zich uitstrekt over het zuiden van Californië, maar ook overlapt met de staten Arizona en Nevada. De 'Mojavensis'-vorm, groter dan de soort, en misschien ook gemakkelijker te telen omdat hij minder gevoelig is voor vocht, kan onder gunstige omstandigheden 1,50 meter in alle richtingen bereiken en zelfs overtreffen. De vegetatie bestaat uit een 'stam' die met de tijd houtig wordt en zich vertakt in afgeplatte, grote, ronde en vlezige takken, van vrij uniforme grootte, die artikelen of cladodiën worden genoemd. Hun oppervlak, in de kleur grijsgroen tot blauwachtig, is vrij glad, maar rijkelijk voorzien van witte doorns met een rode basis, omringd door minuscule doorns, glochiden genaamd, die in bundels zijn gerangschikt en zeer gevaarlijk zijn bij het hanteren. De bloei vindt plaats in mei-juni. Verschillende bloemen verschijnen aan de rand van de schijfstammen. Hun kleur is een bleekgeel met een roze waas in het centrum, geaccentueerd door een doorschijnende textuur. Ze hebben een diameter van 5 tot 12 cm. De bloemen maken plaats voor ronde vruchten, mooi van formaat, ook rijkelijk voorzien van glochiden, die bij rijpheid violet-paars worden. Ze zijn eetbaar, maar minder smakelijk dan die van de vijgcactus, de Opuntia ficus-indica.

Te telen in bijna alle regio's in Nederland, deze cactus is winterhard tot -20°C zonder bescherming, maar dan wel in perfect doorlatende, steenachtige, rotsachtige of zanderige grond. Het is een zorgeloze plant in de meeste van onze klimaten, zelfs de strengere. Hij vindt zijn plaats in een grote rotstuin, een border op grind, of aan de randen van een droge tuin, waar zijn scherpe silhouet prachtig afsteekt tegen een minerale en sobere decor, bevolkt met redelijk winterharde zuilcactussen (Cleistocactus strausii, Cylindropuntia imbricata), agaves en Hesperaloe parviflora. Je kunt hem daar combineren met andere droogteminnende planten met een meer klassiek uiterlijk, zoals de reuzenvenkel, grote cistusrozen (Cistus laurifolius), Melianthus major, Vitex en boomvormige wolfsmelk (E. mellifera of dendroides), planten die even sober en zuinig zijn. Geplant als een dichte haag, vormt de Opuntia 'Mojavensis' een uiterst effectieve defensieve haag. Het is raadzaam hem uit de buurt van looproutes en kinderen te houden, vanwege zijn gevreesde doorns, maar ook vanwege de transparante, bijna onzichtbare glochiden die met verbazingwekkend gemak in onze huid doordringen en moeilijk te verwijderen zijn.