Berkheya purpurea - Afrikaanse distel

De Berkheya purpurea, ook wel de Zuid-Afrikaanse purperdistel genoemd, is een van die grote, bijzondere vaste planten met een wilde charme, die een speciaal cachet geven aan de tuin van een nieuwsgierige tuinier. Hoewel hij op een distel lijkt, is hij botanisch gezien meer verwant aan Arctotis en Gazania. Hij vormt een wintergroene bladrozet bestaande uit lange, ingesneden en stekelige, grijsgroene, viltige bladeren. Hieruit komen in de zomer hoge, vertakte stengels met grote bloeiwijzen die doen denken aan margrieten met een lila-achtige, bleke kraag rond een purperen hart. Redelijk winterhard in goed doorlatende grond, zaait hij zich rijkelijk uit in een tuin die ruimte laat voor de natuur, in een grote rotstuin, langs een pad of in een border op volle zon.

De Berkheya purpurea is een plant uit de asterfamilie, oorspronkelijk afkomstig uit de frisse bergweiden in het oosten van Zuid-Afrika. Zijn natuurlijke milieu is een rotsachtige, vrij natte helling langs waterlopen, met een koud klimaat en periodes van warmte en droogte. Deze plant kan zich daarom aanpassen aan ons klimaat, zowel in bergachtige gebieden als aan de kust, mits hij bij droge zomers wat water krijgt. Volwassen wordt de purperdistel ongeveer 90 cm hoog in bloei, het loof wordt zo'n 30 cm hoog en de plant heeft een breedte van ongeveer 50 cm. De groei is snel en zijn levensduur is bijzonder opmerkelijk in een geschikte bodem. Zijn bladeren vormen een vrij dichte bladrozet. Ze zijn lang en smal, dik, rechtopstaand, licht zilvergrijs van kleur, glanzend en hebben stekelige tanden langs de rand. De onderkant is viltig. De grootste aantrekkingskracht van deze plant is zijn bloei, in de vorm van grote bloemhoofdjes van 8-10 cm in diameter. De bloeiwijze bestaat uit een krans van groene, stekelige schutbladeren die de kraag van bleke lila lintbloemen ondersteunen, gerangschikt rond een centrum van purperen buisbloemen, bestoven met wit stuifmeel. Elke bladrozet produceert één dikke stengel met kleine blaadjes, die vertakt en tussen de 10 en 15 bloeiwijzen tegelijk draagt. Hun levensduur is slechts enkele dagen. Ze worden druk bezocht door bijen en vlinders, evenals door tal van andere bestuivende insecten. Na de bloei volgt de vorming van veel zaden die gemakkelijk kiemen in lichte grond.

Deze purperdistel is een plant die bewondering afdwingt of de nieuwsgierigheid wekt. Hij past beter in een landelijke tuin of een natuurlijke rotstuin dan in een stedelijke tuin waar elk element precies is geplaatst in een beperkte ruimte. Deze Berkheya zaait zich namelijk overal uit waar hij het kleinste barstje vindt binnen het bereik van zijn zaad. Hij is simpelweg prachtig in hellingtuinen in heuvel- of bergachtig gebied, in gezelschap van blauwe riddersporen, monnikskap en roze of paarse rozestruiken in verse grond. Maar hij combineert ook heel goed met reuzengrassen (Panicum virgatum, Miscanthus sinensis), agapanthus, Grevillea, Callistemon, cistusroosjes, lavendel en rozemarijn of de grote koningskaars in drogere tuinen.