Saxifraga urbium - Schildersverdriet

De Saxifraga x urbium, vaak 'schildersverdriet' genoemd, vormt in het voorjaar vertakte, wolkachtige bloeiwijzen die bij het minste zuchtje wind bewegen, als een regen van witroze sterretjes bestrooid met rood. Ze torenen uit boven wintergroene, succulent-achtige rozetten met een prachtige, glanzende donkergroene kleur, en blijken in staat onkruid op afstand te houden. Deze vaste plant is een wonder voor rotstuinen en borders, waar hij de bodem elegant bedekt. Deze saxifraga houdt van spleten en ruimtes tussen stenen, mits hij daar een goed vochtige bodem vindt.

De Saxifraga x urbium is een kruising tussen Saxifraga spathularis, wijdverspreid in Portugal, Ierland en Spanje, en Saxifraga umbrosa, de echte 'schildersverdriet', een Pyreneeënsoort. Hij behoort tot de steenbreekfamilie (Saxifragaceae). De groei van deze kleine vaste plant is vrij langzaam. Zijn volwassen hoogte zal niet meer dan 15 cm bedragen, 30 cm in bloei. Hij vormt rozetten van dikke bladeren die een tapijt vormen, en breidt zich langzaam uit via uitlopers die zich in rotsspleten en tussen stenen verankeren, in de kleinste humusrijke zakjes. Het loof bestaat uit lange, dikke, gesteelde bladeren in lepelvorm, met sterk gekartelde randen, in een mooie donkergroene, glanzende tint. De bloei vindt plaats in mei-juni, in de vorm van kale, vertakte, paarskleurige stengels die uit de rozetten oprijzen en kleine, witte tot roze, eenvoudige bloempjes dragen die delicaat met rood zijn bestrooid.

Dit 'schildersverdriet' is perfect om paden en borders af te bakenen, maar kan ook op grotere oppervlakten worden ingezet. Op beschaduwde taluds bijvoorbeeld, waar gras schaars blijft, zal hij uitstekend gedijen. Hij kan ook het mos vervangen dat een schaduwrijk uiteinde van het gazon overwoekert, door dat stuk om te spitten en een tapijt van saxifraga's te planten. Om dezelfde reden dient deze plant als bodembedekker tussen struiken en bomen. Een geweldige 'probleemoplosser', hij past zich moeiteloos aan aan de armste zandgrond of schaduwrijke standplaatsen. Daarom is hij zo waardevol op de meest ongunstige plekken in de tuin. Bijvoorbeeld in de schaduw, op het noorden. Hij camoufleert een stuk grond waar stenen of bouwafval zijn begraven. Tot slot laat deze alpiene plant toe om een paradijselijk minituintje te creëren op beperkte oppervlakten, bijvoorbeeld in een grote bak.

Deze planten groeien vaak in rotsspleten. Men geloofde lang dat deze plant geneeskrachtige eigenschappen had en nierstenen kon verwijderen. In de familie van rotsplanten vormt het geslacht Saxifraga een bijzondere categorie met meer dan 450 soorten. Saxifraga's behoren tot de planten die de hoogste toppen van de hoogste bergen bereiken. Op deze onherbergzame plekken heeft de natuur ware overlevingstovenaars gecreëerd.