Stachys palustris - Moerasandoorn

De moerasandoorn, in het Latijn Stachys palustris, is een inheemse vaste plant voor onze natte gebieden die zowel decoratief is, perfect is aangepast aan ons klimaat en zeer nuttig voor het evenwicht van waterpartijen. Hij vormt een mooie pol van bebladerde stengels, waarvan de lang uitlopende wortelstokken helpen om oevers te zuiveren en te verstevigen, terwijl de rechtopstaande aren vol roze bloemen bestuivende insecten voeden en de tuinier verrukken, zolang de zomer duurt. Al deze kwaliteiten maken deze mooie andoorn tot een plant die de voorkeur verdient bij de aanleg van vijvers.

De moerasandoorn is een plant die kruidachtig en wortelstokvormend is, eetbaar en medicinaal, en afkomstig uit Europa en gematigd Azië. Hij komt veel voor in ons land, waar je hem vindt in vochtige weilanden en moerassen. Het is een zeer winterharde plant voor moerassige en kleiachtige grond, die zonnige standplaatsen waardeert. Het is een bladverliezende soort, waarvan het bovengrondse deel in het voorjaar tevoorschijn komt en in de winter verdwijnt. Het is goed om te weten dat hoe droger de grond is, hoe minder krachtig de groei is en hoe kleiner en hariger de bladeren zijn. Deze soort staat op de rode lijst van de IUCN (bedreigde planten) en is beschermd in het zuiden van Frankrijk, in de regio Provence-Alpes-Côte d'Azur.

De Stachys palustris vormt polen met een gemiddelde hoogte van 75 cm (soms meer dan 1 m in bloei), die op brandnetels lijken. De plant breidt zich uit via zijn wortelstokken en koloniseert de grond. Dit wortelstelsel filtert het water op een natuurlijke manier, door voedingsstoffen zoals nitraten uit de afbraak van organisch materiaal op te nemen. Hij ontwikkelt rechtopstaande, licht behaarde stengels met een vierkante doorsnede, die bladeren dragen waarvan het uiterlijk kan variëren afhankelijk van de groeiomstandigheden. Ze zijn lancetvormig, hebben een gerimpeld uiterlijk, met een spitse punt en getande randen. Hun kleur is een vrij donkergroen. Alle delen van de plant verspreiden bij kneuzing een geur die als onaangenaam kan worden ervaren. In de mond daarentegen is hun hazelnootsmaak aangenaam. De bloei strekt zich uit van juni tot september. De kleine tweelippige bloemen, 1,2 tot 1,5 cm lang, zijn verzameld in kleine trossen aan het uiteinde van de stengels, waarbij sommige verschijnen in de oksel van bladeren die lager op de stengel staan. Ze hebben een roze-lila kleur met witte vlekjes. Deze bloei, die nectar en stuifmeel levert, trekt veel bestuivende insecten aan. Het loof, de wortels en de zaden zijn eetbaar en staan bekend om hun voedingskwaliteiten.

Een zeer sierlijke en makkelijk te kweken oeverplant, de moerasandoorn vindt van nature zijn plaats langs de randen van waterpartijen, op vochtige en zonnige oevers. De kattestaart, de bloeiende bies Butomus umbellatus, de Caltha palustris 'Plena' en het lievelingsgras Phalaris arundinacea 'Côte de nacre' zijn andere krachtige oeverplanten die hem op zonnige, vochtige tot overstroomde plekken kunnen vergezellen.