Opuntia engelmannii - Schijfcactus

De Opuntia engelmannii is een zorgeloze en bijzonder winterharde cactussoort, die zich kan aanpassen aan bijna al onze klimaten, ook in bergachtige gebieden. Deze plant vormt een gedrongen, vertakte struik die bestaat uit dikke, ronde schijfstammen (cladodiën), gewapend met scherpe doorns. De voorjaarsbloei is betoverend, met grote, lichtgele bekerbloemen die een vleugje bleek oranje hebben en vervagen naar een prachtige oranje tint. Hierna volgen ronde, paarse vruchten die eetbaar zijn, mits je eerst hun geduchte, bijna onzichtbare doorns verwijdert. Winterharde schijfcactussen worden buiten gekweekt, in de vollegrond en weg van paden, zodat ze ongeremd hun karakter kunnen tonen: dat van de woestijnlandschappen van Noord-Amerika.

De Opuntia engelmannii, een naaste verwant van de Barbarijse vijg (Opuntia ficus-indica), is een vetplant zonder echte bladeren uit de cactusfamilie. Deze botanische soort is oorspronkelijk afkomstig uit de droge gebieden van Mexico. De plant wordt niet hoger dan 1 meter en zal zich zijwaarts minstens 1 meter uitbreiden. De groei is vrij snel, waarbij de plant van het voorjaar tot het najaar 1 of 2 nieuwe schijfstammen per jaar produceert. De vegetatie bestaat uit deze schijfstammen of cladodiën die als het ware op elkaar gestapeld zijn; ze zijn afgeplat, vlezig en dik. De basis van de plant verhout met de leeftijd en de vegetatie kan goed tegen wind en het gewicht van sneeuw. Het grijsgroene oppervlak is rijkelijk bezet met grote ivoorkleurige doorns, die na verloop van tijd goudbruin worden, en met minuscule, transparante doorns die glochiden worden genoemd. Deze zitten in kleine ronde bundeltjes en zijn zeer gevaarlijk bij het hanteren. De bloei vindt overvloedig plaats in mei-juni. Er verschijnen meerdere bloemen aan de rand van de schijfstammen, vooral naar de uiteinden toe. Hun kleur is een mengeling van geel, oranje en zacht zalmroze, de keel is meer oranje en ze verkleuren naar oranje. De ronde bekerbloemen bestaan uit bloemblaadjes met een fijne, licht doorschijnende textuur. Ze maken plaats voor bijna bolvormige vruchten, die rijkelijk bedekt zijn met glochiden en paars-paars van kleur zijn als ze rijp zijn. Hoewel ze eetbaar zijn, zijn ze minder smakelijk dan die van de Barbarijse vijg.

Te kweken in bijna al onze streken, is deze verbazingwekkende cactus winterhard tot -18 °C zonder bescherming, maar dan wel in perfect gedraineerde, steenachtige, rotsachtige of zanderige grond. Hij structureert van nature exotische of moderne decoraties, in een grote rotstuin, op een droge talud of aan de rand van een droge tuin. Hij kan ook worden gebruikt om een defensieve haag te versterken, die daardoor extreem afschrikwekkend wordt. Hij past perfect tussen winterharde agaven, Nolina's en boomvormige Euphorbia's. Combineer hem met redelijk winterharde zuilcactussen zoals Cleistocactus strausii of Cylindropuntia imbricata. Het is raadzaam hem uit de buurt van looproutes en kinderen te plaatsen vanwege zijn geduchte doorns.