Opuntia dulcis - Schijfcactus

De Opuntia dulcis is een variëteit van eetbare cactusvijg en voldoende winterhard om in veel gebieden in de vollegrond gekweekt te worden, mits hij op een zonnige plek staat in een bodem die in de winter geen water vasthoudt. Het is een elegante Opuntia, met een opgaande groeiwijze en decoratieve stekels, waarvan de vruchten een zoete, zachte smaak hebben. De bloei met halfgevulde, geel-oranje kroonbladen en een rood hart is in het late voorjaar zeer aantrekkelijk. Winterharde schijfcactussen worden buiten gekweekt, in de volle grond en uit de buurt van looproutes, zodat ze hun ware karakter kunnen tonen, dat van de droge landschappen van Noord-Amerika. 

De Opuntia dulcis, een naaste verwant van de cactusvijg (Opuntia ficus-indica), is een vetplant zonder echte bladeren uit de cactusfamilie. Deze botanische soort is oorspronkelijk afkomstig uit een gebied dat zich uitstrekt van West-Texas tot Arizona. Hij heeft een gemiddelde grootte en een elegante, opgaande, polvormige groeiwijze. Een volwassen exemplaar bereikt onder optimale omstandigheden een hoogte tot 1,20 m en een breedte van 80 cm. De groei is matig snel; de plant produceert 1 of 2 nieuwe schijfstammen (cladodiën) per jaar van het voorjaar tot het najaar. De vegetatie bestaat uit schijfstammen (cladodiën) die als het ware op elkaar gestapeld zijn. Ze zijn afgeplat, vlezig, dik, omgekeerd eivormig en meten 16 tot 25 cm lang bij 12 tot 15 cm breed. De basis van de plant verhout naarmate hij ouder wordt. Het oppervlak van de cladodiën is blauwgroen van kleur en voorzien van grote, ivoorwitte stekels die aan de basis bruiner zijn, gegroepeerd in tweetallen of viertallen. Kleine kussentjes, de areolen, zijn voorzien van minuscule, transparante stekeltjes die glochiden worden genoemd en zeer gevaarlijk zijn bij het hanteren. De bloei vindt plaats van eind mei tot juli, afhankelijk van het klimaat. Er verschijnen meerdere bloemen aan de rand van de schijfstammen, vooral aan de uiteinden. Hun kleur is een warm geel met een oranje tint en een rodere keel. De ronde bekerbloemen bestaan uit meerdere bloemblaadjes met een fijne, licht doorschijnende textuur.  Ze maken plaats voor vruchten die bij rijpheid rood tot paars van kleur zijn, omgekeerd eivormig tot omgekeerd kegelvormig, en 3,5 tot 4,5 cm lang en 2,5 tot 3 cm in diameter. Deze vruchten zijn glad, hebben enkele areolen met weinig glochiden en zijn bijna zonder stekels. Het vruchtvlees is sappig en zoet, en kan roze, paars, rood of groenachtig zijn. 

Te kweken in de vollegrond in onze niet al te koude streken, verrast deze cactusvijg in een minimalistisch decor. Hij is spectaculair tegen een achtergrond van rotsen en een blauwe lucht, en structureert op natuurlijke wijze exotische, eigentijdse tuinen. Hij beschermt effectief de grenzen van een droge en wilde tuin als hij wordt geplaatst voor een defensieve haag, die daardoor extreem afschrikwekkend wordt. Hij past perfect tussen winterharde agaven, Nolina's en boomvormige wolfsmelk. Combineer hem met redelijk winterharde zuilcactussen: Cleistocactus strausii of Cylindropuntia imbricata. Het is raadzaam hem uit de buurt van looproutes en kinderen te houden vanwege zijn gevreesde stekels.

Het eten van de vruchten: verwijder voorzichtig de minuscule maar gevreesde stekeltjes door ze te 'flamberen' zoals bij gevogelte. Snijd ze daarna doormidden en schep het vruchtvlees eruit met een theelepeltje.

Let op, de Opuntia is misschien een 'taaie rakker', maar zijn schijfstammen breken bijzonder gemakkelijk af! Is er een schijfstam (cladodium) afgevallen tijdens transport of hantering? Geen zorgen, dit is juist hoe deze veroveraar zich in de natuur verspreidt: elke schijfstam die op de grond valt, kan namelijk een hele nieuwe plant voortbrengen! Dit is een mooie kans om een nieuwe Opuntia te krijgen: laat de schijfstam simpelweg een paar dagen aan de lucht liggen, zodat het weefsel kan callus vormen. Plant deze schijfstam vervolgens verticaal, met 1/3 van het oppervlak onder de grond, in een pot met goede drainage en een mengsel van zand en potgrond. Zet hem in de volle zon, geef water wanneer je eraan denkt, hij groeit vanzelf!