Opuntia cacanapa Ellisiana - Schijfcactus

De Opuntia cacanapa 'Ellisiana' is een interessante cactusvijg vanwege zijn winterhardheid, zijn blauwachtige, vrijwel doornloze schijfstammen (cladodiën) en zijn eetbare vruchten, waarvan de smaak vergelijkbaar is met die van de barbarijse vijg. De plant heeft een bossige, goed vertakte groeiwijze, gemiddelde groeikracht en is gemakkelijk te kweken op een zonnige plek in elke zeer drainerende, arme, rotsachtige en droge grond. Winterharde cactusvijgen worden buiten in de vollegrond gekweekt, op een plek uit de loop, zodat ze ongestoord hun karakter kunnen tonen, dat van de woestijnlandschappen van Noord-Amerika.

De Opuntia cacanapa, een naaste verwant van de Barbarijse vijg (Opuntia ficus-indica), is een vetplant zonder echte bladeren uit de cactusfamilie. Deze botanische soort is afkomstig uit de ruige, droge streken van zuidelijk Texas en aangrenzend Mexico, waar hij op vlaktes voorkomt, vaak op kalkhoudende grond. De variëteit 'Ellisiana' onderscheidt zich door de afwezigheid van grote doornen en het vrijwel ontbreken van glochiden (minuscule weerhaakjes), die bij veel andere cactusvijgen wel aanwezig zijn. Een volwassen exemplaar bereikt ongeveer 1 meter hoogte en spreidt zich zijwaarts uit over minstens 1,20 meter. De groei is gemiddeld snel, waarbij de plant van het voorjaar tot het najaar 1 of 2 nieuwe schijfstammen per jaar produceert. De vegetatie bestaat uit schijfstammen of cladodiën die als het ware op elkaar gestapeld zijn. Ze zijn 15 tot 20 cm lang, breed elliptisch, omgekeerd eivormig, ovaal of meestal rond van vorm, afgeplat, vlezig en dik. De basis van de plant verhout met de leeftijd en vormt een zeer korte stam. Het grijs-groen-blauwachtige oppervlak van de schijfstammen is vrijwel onbewapend, bezaaid met een paar sterk gekromde, gedegenereerde, vlezige blaadjes. De bloei vindt plaats van juni tot augustus. Verschillende bloemen verschijnen aan de rand van de schijfstammen, vooral aan de uiteinden. Hun kleur verloopt van kanariegeel naar oranje tijdens het verwelken. De ronde bekerbloemen bestaan uit bloemblaadjes met een fijne, licht doorschijnende textuur.  Ze maken plaats voor bolvormige vruchten, voorzien van enkele glochiden, die bij rijpheid een paars-violette kleur hebben. Het vruchtvlees is zoet en doet denken aan dat van de vruchten van de Barbarijse vijg.

Deze verrassende cactusvijg is te kweken in veel regio's, ook ver van de kust, en is winterhard tot minimaal -12°C zonder bescherming, mits in perfect drainerende, steenachtige, rotsachtige of zanderige grond. Hij structureert van nature exotische of moderne decoraties, in een grote rotstuin, op een droge helling of aan de rand van een droge tuin. Hij komt goed tot zijn recht tussen winterharde agaven, Nolina's en boomvormige Euphorbia's. Combineer hem met redelijk winterharde zuilcactussen: Cleistocactus strausii of Cylindropuntia imbricata. Hoewel deze cactusvijg bijna doornloos is, is het beter hem uit de buurt van looproutes en kinderen te plaatsen. De vruchten worden bij rijpheid aan het eind van de zomer geoogst en kunnen zo gegeten worden, nadat de schil is 'afgevlambd' om eventuele glochiden te verwijderen. Snijd ze doormidden en geniet van het vruchtvlees met een lepeltje.