Monarda Gardenview Scarlet - Bergamotplant

De Monarda 'Gardenview Scarlet', ook wel bergamotplant genoemd, is een variëteit met rode bloemen die uitzonderlijk resistent is tegen meeldauw. Ze biedt de hele zomer lang felrode bloemen die van verre opvallen. De glanzende, diep ingesneden bloemblaadjes staan wat warrig omhoog, boven kleine groen-paarse schutbladeren. Deze grote vaste plant met een bergamotgeur valt ook op door zijn explosieve groei; een jonge plant is binnen een jaar volwassen. Ze heeft een heldergroen, getand blad dat geliefd is bij vlinders en bijen. Het is een makkelijke plant voor een vochtige, vruchtbare bodem, in halfschaduw of ochtendzon. Ook is het een uitstekende snijbloem.

De Monarda 'Gardenview Scarlet' behoort tot de Lipbloemenfamilie (Lamiaceae), waartoe veel geneeskrachtige en aromatische planten behoren. Ze is een van de vele hybriden die ontstaan zijn door kruising, wat vaak spontaan gebeurt in tuinen, tussen twee wilde soorten: *Monarda didyma*, de rode bergamot, en *Monarda fistulosa*, beide afkomstig uit Noord-Amerika. Het is een kruidachtige vaste plant die vanaf het voorjaar een opgaande, pollen vormende habitus heeft van ongeveer 80 cm hoog en 50 cm breed. De bloei vindt plaats van juli tot september en kan midden in de zomer wel 8 weken aanhouden. De warrige vorm van de bloeiwijzen is heel karakteristiek. Ze bestaan uit kleine bloemen van 4 à 5 cm lang, omgeven door schutbladeren die op kleine blaadjes lijken, en hebben twee lippen: een opstaande bovenlip en een onderlip die in drie lobben is verdeeld en meer gespreid staat. Ze staan op opgaande stengels. De bloei is zeer rijk aan nectar en stuifmeel. Het heldergroene blad is zeer aromatisch en bijzonder gezond. Wrijf je erover, dan verspreidt het een kenmerkende citrusgeur. De bladeren staan tegenover elkaar, zijn generfd en getand, meten 10 tot 15 cm lang en trekken vaak insecten aan. Deze plant bedekt de bodem in twee of drie jaar tijd en breidt zich uit via wortelstokken, zonder daarbij invasief te worden. Ze is zeer winterhard en kan ook erg lang leven als de groeiomstandigheden goed zijn.

In borders en perken combineert de monarda 'Gardenview Scarlet' mooi met zomerbloeiende vaste planten met sprankelende kleuren, zoals Helianthus, of juist met pasteltinten zoals die van Phlox. Plant haar in groepen voor een mooie bloemenmassa, reken op zes planten per vierkante meter, en combineer haar met oranje of gele daglelies. Aan het eind van de zomer vormt ze een mooi geheel met *Aster lateriflorus*, *Campanula lactiflora*, *Echinacea* en andere vaste planten. Haar bloemen zijn ook prachtig en lang houdbaar in boeketten.

Het is vermeldenswaard dat monarda etherische oliën bevat die lijken op die van tijm, waarvan de voordelen al bekend waren bij de indianen van Noord-Amerika. Je kunt monardathee maken van de bladeren of bloemen, zowel vers als gedroogd. De jonge scheuten kunnen ook gebruikt worden in salades of in de vulling van een braadstuk.