Monarda Blaustrumpf - Bergamotplant

De Monarda 'Blaustrumpf', ook wel bergamotplant genoemd, is een laatbloeiende variëteit. Ze biedt mauve tot lichtpaarse bloemen, gegroepeerd rond schutbladen met een paarse tint. De spinnenwebachtige bloeiwijze bestaat uit sterk gekartelde bloemblaadjes die warrig lijken rond een duidelijk afgetekend hart, wat doet denken aan de bloemkronen van zonnehoeden (*Echinacea*). Ze staan boven de aromatische massa van het loof. Deze grote vaste plant heeft een bossige, opgaande groeiwijze en middelgroen, getand blad dat redelijk resistent is tegen echte meeldauw. Het is een makkelijke plant voor normale, frisse tot niet te droge maar goed doorlatende grond, in de zon of halfschaduw. Ideaal voor zonnige borders of frisse bosranden.

De Monarda 'Blaustrumpf' behoort tot de Lamiaceae-familie, waartoe veel medicinale en aromatische planten behoren. Ze is een van de vele hybriden verkregen door kruising, wat in tuinen vaak spontaan gebeurt, tussen twee wilde soorten: *Monarda didyma* en *Monarda fistulosa*, beide afkomstig uit Noord-Amerika. De meeste aangeboden variëteiten zijn hybriden, vaak rijker bloeiend dan de soorten waaruit ze voortkomen. Het is een kruidachtige vaste plant die vanaf het voorjaar een opgaande, polvormige groeiwijze heeft van ongeveer 90 cm hoog en 50 cm breed. De bloei vindt plaats van augustus tot september-oktober en kan aan het einde van de zomer wel 8 weken aanhouden. De warrige vorm van de bloeiwijzen maakt haar uniek. Ze bestaan uit kleine bloempjes van 3 tot 4 cm lang, omgeven door groene schutbladen met een paarse tint, en hebben twee lippen: een bovenste, opstaande lip en een onderste, in drie lobben verdeelde en meer uitgespreide lip. Ze staan op rechtopstaande stengels. De bloei is rijk aan nectar en stuifmeel. Het middelgroene loof is aromatisch. Wrijf je erover, dan verspreidt het een kenmerkende citrusgeur. De bladeren staan tegenover elkaar, zijn generfd en getand, meten 10 tot 15 cm lang en trekken vaak insecten aan. Deze plant bedekt de bodem in twee of drie jaar en verspreidt zich via fijne wortelstokken, zonder daarbij invasief te worden. Ze is zeer winterhard en kan ook erg lang leven als de groeiomstandigheden goed zijn.

In borders en perken combineert de monarda 'Blaustrumpf' mooi met zomerbloeiende vaste planten met sprankelende of juist pastelkleuren. Plant ze in groepen voor een mooie bloemenmassa, reken op zes planten per vierkante meter, en combineer ze met oranje, gele of roze daglelies (*Hemerocallis*), of met kattestaart (*Lythrum*) met fuchsia-roze bloemen. De Monarda 'Blaustrumpf' combineert goed in de late zomer met herfstasters (*Aster lateriflorus*), klokjesbloem (*Campanula lactiflora*), zonnehoeden (*Echinacea*) en andere vaste planten. Ze is ook geschikt voor aanplant in randen en langs oevers van waterpartijen, waar ze van de frisse grond houdt. Je vindt haar ook in weiden en bosranden. De bloemen zijn prachtig voor het maken van mooie boeketten. Het is goed om te weten dat monarda etherische oliën bevat die lijken op die van tijm, waarvan de voordelen al bekend waren bij de indianen van Noord-Amerika. Je kunt monardathee maken van de verse of gedroogde bladeren of bloemen. De jonge scheuten zijn ook te gebruiken in salades of in de vulling van een braadstuk.