Galium odoratum - Lievevrouwebedstro

Galium odoratum, beter bekend als lievevrouwebedstro of walstro, is een kleine, zeer winterharde vaste plant voor de schaduw die prachtige tapijten vormt in smaragdgroen en in het voorjaar tot leven komt met mooie, ivoorwitte bloempjes die bijen aantrekken en een delicate geur verspreiden. Het is ook een geneeskrachtige plant, bekend om de geur van de stengels die doet denken aan een mengsel van vers gemaaid hooi, vanille en tonkaboon, die vrijkomt als je ze breekt of na het drogen. Als uitstekende, groenblijvende bodembedekker is lievevrouwebedstro perfect voor het opfleuren van schaduwrijke plekken in de tuin, die het met de discrete charme, maar ook de doeltreffendheid van wilde planten aankleedt.

Vroeger Asperula odorata genoemd, is Galium odoratum een plant uit de Sterbladigenfamilie (Rubiaceae) en verwant aan Gardenia's. Het is een kruidachtige, bodembedekkende plant, die als vaste plant overleeft door zijn kruipende wortelstokken. Oorspronkelijk afkomstig uit Oost-Europa en Rusland, kan hij goed tegen kou (tot -20°C), maar vraagt hij om een humusrijke bodem die in de zomer een beetje vochtig blijft. Het blad, meestal wintergroen (behalve in zeer koude streken), bestaat uit kransen van 6 tot 9 ovale, langwerpige blaadjes van 3 tot 5 cm lang, in een smaragdgroene kleur. Ze worden gedragen door rechtopstaande, vierkante, ruwe stengels die gemiddeld 20 cm hoog worden. Deze plant breidt zich in de breedte uit via zijn ondergrondse stengels die zich tot wortelstokken hebben ontwikkeld. De licht geurende bloei vindt plaats van mei tot juni. Deze heeft de vorm van kleine schermvormige bloeiwijzen, samengesteld uit kleine witte bloempjes met 4 kroonblaadjes. Na bestuiving door insecten vormt elke bloem een klein vruchtje met weerhaakjes die in de vacht van dieren blijven haken: zo zorgt het lievevrouwebedstro voor zijn verspreiding.

Lievevrouwebedstro vormt prachtige tapijten op lichte plekken in het bos of in lichte schaduw, samen met bijvoorbeeld narcissen, Symphytum (smeerwortel), longkruid, Brunnera (Kaukasisch vergeet-mij-nietje). Deze natuurlijk ogende vaste plant wordt gebruikt als bodembedekker aan de voet van bladverliezende struiken, langs een schaduwrijk pad of muur, of zelfs in de kruidentuin tussen andere geneeskrachtige planten. Vroeger werden de vers gesneden bladeren gebruikt om het huis te parfumeren, omdat ze een aangename, tegelijkertijd kruidige, zoete en aromatische geur verspreiden. De bloemen werden gebruikt in boeketjes voor in de kasten, om insecten te weren en het linnengoed te geuren. De plant bevat een aromatische stof genaamd coumarine, die wordt gebruikt in de samenstelling van antistollingsmiddelen.

Tuinliefhebbers in de warmere, beschutte delen van ons land kennen de wilde meekrap (Rubia peregrina) wellicht, een andere plant uit de Sterbladigenfamilie die enigszins op lievevrouwebedstro lijkt. Deze klimmende, niet kruipende plant is echter niet geurend.