Bergenia stracheyi - Schoenlappersplant

De Bergenia stracheyi is een compacte, wintergroene soort die oorspronkelijk uit de bergen van Centraal-Azië komt. Na verloop van tijd vormt hij echter uitgebreide pollen met heldergroene, glanzende bladeren van bescheiden formaat, die in de winter prachtig rood kleuren. In het vroege voorjaar verschijnen er licht lila-roze tot witte, knikkende bloemen in sierlijk gebogen trossen. Het is een winterharde en sterke vaste plant die tevreden is met gewone, niet te droge grond. Hoewel deze soort beter tegen zon kan, geeft hij toch de voorkeur aan een halfbeschaduwde standplaats, vooral in warme klimaten.

De Bergenia stracheyi is een kruidachtige vaste plant uit de steenbreekfamilie (Saxifragaceae). Deze soort komt voor in de bergen van Centraal-Azië, in het westelijke Himalayagebergte, op een hoogte tussen 2700 en 4700 meter, maar ook in Afghanistan en Tadzjikistan. Daar groeit hij in kolonies op rotsachtige en vochtige hellingen, zelfs op grote hoogte.

Het is een wintergroene plant van ongeveer 15 cm hoog met een kruipende groeiwijze, waarbij de vegetatie dichte pollen vormt. Hij groeit op een kruipende, dikke wortelstok die omhuld is door de bladscheden. Met de tijd breidt de plant zich uit, maar de groei is zo langzaam dat hij moeilijk als invasief kan worden beschouwd. Hier en daar verschijnen secundaire stengels, die uiteindelijk een mooi tapijt vormen. De kleine, wintergroene, leerachtige bladeren staan in rozetten, zijn glanzend en hebben een zeer levendig groene kleur in het voorjaar en de zomer. Ze zijn dik, van bescheiden formaat, ovaal van vorm, ingesneden aan de basis, gekarteld en behaard aan de rand. Ze zijn bijzonder aantrekkelijk in het najaar, wanneer hun kleur naar rood verandert. De bloemen, die enigszins naar de grond knikken, staan in pluimen van ongeveer 20 cm hoog. Hun kleur varieert in de natuur van wit (variëteit 'Alba') tot licht lila-roze en dieproze. Ze verschijnen al aan het einde van de winter, maar komen volledig tot bloei in het vroege voorjaar, in maart-april.

Bergenia's zijn vaste planten met een grote levensduur en een goed aanpassingsvermogen, die tientallen jaren op dezelfde plek kunnen staan zonder veel verzorging. Wij hebben ze geplant in de rotstuin, de oevertuin, in de zon, in de schaduw, in droge of vochtige grond. Het wintergroene blad krijgt bij sommige variëteiten opmerkelijke kleuren. De Strachey's bergenia zal goed groeien in de meeste grondsoorten, maar een humusrijke en vochtige bodem heeft de voorkeur. Te droge grond beperkt de groei. Hij gedijt goed in de schaduw, halfschaduw of op een zonnige maar niet brandend hete plek: vermijd diepe schaduw, waar hij niet bloeit, en sterke middagzon. Kou en arme grond versterken zijn kleuren. Als u op zoek bent naar een elegante en robuuste kleine bergenia om de sombere winterdagen op te fleuren, dan hoeft u niet verder te zoeken. Hij kan uitstekend worden gebruikt in potten, in de rotstuin, als borderplant, als kleine bodembedekker of aan de voet van bladverliezende struiken die de winterzon doorlaten maar bescherming bieden tegen de zomerhitte. Voor het borderen van een pad kunt u hem combineren met vaste geraniums (Geranium macrorrhizum), sleutelbloemen, en in de schaduwtuin met oosterse nieskruiden, hosta's en rodgersia's.


De Bergenia stracheyi en zijn variëteiten zijn, zoals de meeste bergenia's, niet bang voor sneeuw. In de natuur groeit deze plant alleen op plaatsen waar 's winters veel sneeuw valt, omdat dit een uitstekende bescherming biedt voor het blad. De bladeren van deze soort worden door de lokale bevolking gebruikt om een infusie van te maken, maar ook als bron van looistof.