Dryopteris erythrosora Prolifica - Herfstvaren

De Dryopteris erythrosora 'Prolifica', een mooie, compacte vorm van de koperrode herfstvaren met wintergroene bladeren, is een plant die zowel sierlijk als winterhard is. Haar fijne, veerachtige maar stevige bladeren, die van kleur veranderen met de seizoenen, maar ook haar gekleurde sporendoosjes en soms haar tere groene broedknolletjes, zorgen voor kleur in elk seizoen. Ze creëert in de schaduw van een bosrand een permanente, poëtische sfeer. Plant haar in een bosachtige omgeving, of in een halfbeschaduwde tot schaduwrijke plek in de tuin. Makkelijk te kweken in humusrijke, vochthoudende grond, haar verzorging is geschikt voor elke tuinier.

De Dryopteris erythrosora 'Prolifica' maakt deel uit van een grote groep planten die we niervarens noemen, allemaal bladverliezende of half-wintergroene soorten die tot de Niervarenfamilie (Dryopteridaceae) behoren. Oorspronkelijk afkomstig uit Oost-Azië (China, Korea en Japan), komt de botanische soort voor op beboste heuvels en berghellingen in koelere, vochtige gematigde streken. De cultivar 'Prolifica' onderscheidt zich door een lagere hoogte en fijnere, roder en nog elegantere bladeren. De plant kan onder de juiste groeiomstandigheden ook luchtwortelknolletjes produceren, zogenaamde "proliferaties".

De plant, gevormd vanuit een korte, kruipende en vaak vertakte wortelstok, vormt een vrij opgaande pol van ongeveer 55-65 cm hoog en 40-50 cm breed. Haar krullen ontvouwen zich in het voorjaar tot jonge bladeren met een roodachtig roze kleur die geleidelijk verkleurt naar oranje-koperrood, en uiteindelijk naar een fris, glanzend groen in de winter. Ze zijn driehoekig van vorm, dubbel geveerd, samengesteld uit deelblaadjes met een getande rand, wat een prachtige architectuur oplevert. Het wintergroene loof vernieuwt zich in het voorjaar; het is zelfs aan te raden om de oude, door vorst beschadigde bladeren eind maart/begin april af te knippen om de geboorte van de nieuwe bladeren te kunnen bewonderen. Haar soortnaam, erythrosora, betekent "rode sporendoosjes": inderdaad kun je aan de onderkant van volwassen bladeren kleine 'plaatjes' zien in een donkerroze-rode kleur met een witte rand, gerangschikt in twee parallelle rijen aan weerszijden van de hoofdnerf. Dit zijn de sporendoosjes, de "vruchten" van de varen, die de sporenhoopjes bevatten. Bij rijpheid laten de sporendoosjes de sporen vrij, die door de wind worden verspreid.

Een echte vaste plant voor schaduw of halfschaduw, deze krachtige Dryopteris 'Prolifica' kan desondanks tijdelijke droogte verdragen, wat vaak voorkomt onder het bladerdak van grote bomen in de zomer, zelfs in een vochtig klimaat. Je kunt haar combineren met kruipplantjes (Soleirolia), ananasplanten (Eucomis), hosta's, hortensia's en struikfuchsia's, of met chocolade- of karamelkleurige purperklokjes (Heuchera), altijd in gefilterd licht of schaduw. In een kleine exotische scène, gecombineerd met bijvoorbeeld de vingerplant (Fatsia japonica), valt ze zeker op. Haar mooie veren zullen opduiken uit de schaduw in een wat vergeten hoek van het terras, als je haar in een zeer grote pot met vruchtbare potgrond zet.

De prachtige kleuring van de bladeren in het voorjaar en najaar hebben deze varen haar volksnamen opgeleverd, zoals 'Koperrode Niervaren', 'Herfstvaren' of 'Koperrode Dubbelloofvaren'.