Dryopteris dilatata - Brede stekelvaren

De Dryopteris dilatata, ook wel breedsteelvaren of geschubde mannetjesvaren genoemd, is een varen voor een frisse bosbodem. Ze valt vooral op door de tweekleurige bruin-zwarte schubben op de bladsteel en de dikke middennerf van haar heldergroene, breed uitwaaierende en fijn verdeelde bladeren. Ze vormt een elegante, middelgrote pol met een opgaande groeiwijze. De plant is bladverliezend tot halfwintergroen, afhankelijk van het klimaat. Deze zeer winterharde bergsoort is gemakkelijk te telen in de schaduw of halfschaduw, in een frisse, vruchtbare bodem die niet te veel kalk bevat.

De Dryopteris dilatata is een grondvaren uit de niervarenfamilie (Dryopteridaceae) en komt oorspronkelijk uit een groot gebied dat heel Europa, Turkije, Cyprus, de Kaukasus, Noord-Azië, Noord-Amerika en Groenland beslaat. In het wild groeit deze soort in het Hoge Noorden en in berggebieden, tussen rotsen en vaak op zonnige plekken. In laaglandgebieden zoekt ze beschutting in bossen of aan bosranden op vruchtbare gronden die de nodige koelte garanderen. Deze varen heeft een opgaande, polvormende groeiwijze waarbij de bladeren vanuit de wortelstok ontspringen. Afhankelijk van de groeiomstandigheden bereikt ze een hoogte van 50 cm tot wel meer dan 1 meter, met een breedte van 50 tot 80 cm. Haar bladverliezende bladeren zijn breed voor het geslacht, drievoudig geveerd en kunnen onder ideale omstandigheden wel 1,50 meter lang worden. De bladspil en bladsteel zijn bedekt met dikke, bruin-zwarte schubben.

Van de varens in de gematigde zones van de wereld is de mannetjesvaren zeker de meest voorkomende en, laten we het eerlijk zeggen, ook een van de gemakkelijkst te telen. Ze komt in zeer diverse vormen voor, soms bladverliezend, soms wintergroen, maar altijd interessant. De Dryopteris dilatata geeft een prachtig effect wanneer ze in groepen van 3 tot 10 exemplaren wordt geplant aan de rand van een bosachtige border of in een massabeplanting. Ze doet het ook goed tussen de stenen van een frisse, vochtige rotstuin, of solitair langs een muur op het noorden of oosten, dicht tegen het huis aan. Deze varen is ook uitstekend te kweken in een grote pot, geplant in een zeer voedzaam substraat. Ze kan goed worden gecombineerd met hosta's, astilbes, geitenbaarden, salomonszegels en vele andere vaste planten voor een frisse schaduwplek.