Cyrtomium devexiscapulae - IJzervaren

De Cyrtomium devexiscapulae is een nog zeldzame, wintergroene Chinese varen in de teelt. Hij behoort tot een groep aardse soorten die hulstvarens worden genoemd vanwege hun getande bladranden. Deze soort is krachtig en zijn varenbladen, lichtgroen van kleur en met een ongewone vorm, zijn behoorlijk spectaculair. In de tuin gedijt deze vaste plant in verse grond op schaduwrijke plekken, die hij met elegantie opfleurt. Winterhard en bestand tegen kou, stelt deze varen weinig eisen aan de bodem; zowel kalkhoudende als zure grond is geschikt, zolang deze maar rijk is aan humus. In zeer koude gebieden is het aan te raden de wortelstok in de winter te beschermen.

De Cyrtomium devexiscapulae, ook wel Polystichum devexiscapulae genoemd, of 'Sickle Leaved Holly Fern' in het Engels, is een vaste plant uit de niervarenfamilie (Dryopteridaceae). Hij is oorspronkelijk afkomstig uit China, Japan en Korea, waar hij in bossen op kalksteenrijke ondergrond tot op 1700 meter hoogte voorkomt.

Deze plant groeit vanuit een rechtopstaande wortelstok, dicht bedekt met bruine, lancetvormige schubben, en vormt een pol varenbladen die 60 tot 80 cm hoog en breed wordt. Elk varenblad, opgaand en 34 tot 55 cm lang en 12 tot 20 cm breed, is verdeeld in 7 tot 10 paren segmenten met een getande rand. Deze segmenten zijn 9 tot 15 cm groot en hebben een wat onregelmatige vorm. Sommige hebben een karakteristieke sikkelvorm. Ze zijn leerachtig, staan afwisselend langs de bruine, beschubde rachis en doen een beetje denken aan die van de Mahonia japonica. Hun kleur is een zuur, glanzend, zeer helder groen. In het voorjaar kun je aan de onderkant van de bladeren kleine bruine puntjes zien, regelmatig gerangschikt; dit zijn de sori, kleine hoopjes reproductieve cellen die door de wind worden verspreid.

Deze hulstvaren is een winterharde en relatief gemakkelijk te kweken plant, die perfect past op een plek beschut tegen wind en zon. Hij voelt zich thuis in een fris rotstuintje of in een vochtig bosonderbegroeiing, onder grote loofbomen, in gezelschap van sleutelbloemen, salomonszegels, Corydalis flexuosa en elfenbloemen. Je kunt hem ook combineren met vaste planten met een metallische glans, zoals de Heuchera 'Prince of Silver', de Lamium maculatum 'Pink Pewter' of de Ajuga reptans 'Atropurpurea'.

De Cyrtomium devexiscapulae is een varen die zich uitstekend aanpast aan de teelt binnenshuis. Hij houdt van gefilterd licht. De temperatuur moet tussen 17 en 22-24 °C liggen, met een goede luchtvochtigheid (60%): hij zal het beter doen in een goed verlichte badkamer.