Athyrium vidalii - Wijfjesvaren

De Athyrium vidalii, ook wel Vrouwentongvaren of Vidal-varen genoemd, is een Aziatische soort die zeldzaam in cultuur is. Ze is prachtig gekleurd en brengt bijzonder veel licht in de schaduwrijke hoeken van de tuin: de jonge, sterk rood-paars getinte scheuten, ook wel krullen genoemd, ontvouwen zich tot goudgele, jeugdige bladeren met rode nerven, tussen de volwassen groene en rode bladeren. Deze soort is bladverliezend en goed winterhard en heeft een bescheiden formaat, waardoor ze zelfs in kleine ruimtes past, bijvoorbeeld in een klein schaduwborder of bij een waterpartij.

De Athyrium vidalii is een Vrouwentongvaren die oorspronkelijk voorkomt in bosrijke gebieden, valleien en langs wateroevers in Japan, China en Korea. Ze is verwant aan de Geschilderde Japanse varen, de Athyrium japonicum, en is een soort die pas ongeveer tien jaar geleden ontdekt is. Net als alle zogenaamde 'vrouwelijke' varens behoort ze tot de familie van de Athyriaceae.

Geworteld in opgaande tot opstijgende wortelstokken vormt de plant een uitwaaierende pol, bijna even breed als hoog, die niet meer dan 60-70 cm hoog wordt en vrij langzaam groeit. In het voorjaar verschijnen er wijnrode krullen bedekt met bijna zwarte schubben. Deze rollen zich snel uit en verlengen, waarbij jonge, driehoekige, fijn verdeelde bladeren vrijkomen, variërend van geelgroen tot goudgeel. Ze groeien en rijpen sierlijk, worden groener, krijgen rode vlekken en buigen lichtjes door, ondersteund door een structuur in een opvallende bordeauxrode kleur: de bladsteel, hoofdnerf en nerven accentueren elegant alle nuances op het blad. Deze varen is bladverliezend; haar najaarsblad kleurt goudgeel voordat het in de winter verdwijnt.

Alle varens uit het geslacht Athyrium verliezen hun blad volledig in de winter. Desondanks zijn ze zeer goed bestand tegen kou, hebben ze vaak opmerkelijk fijn blad en zijn ze heel gemakkelijk te kweken in elke vochtige, humusrijke grond. De Athyrium vidalii houdt van een zeer frisse, zelfs vochtige omgeving: ze past perfect bij een vijver of op een zeer vochtige plek in de tuin die niet altijd makkelijk te beplanten is. In een Japanse tuin komt ze goed tot haar recht in een vochtige en schaduwrijke rotstuin, of om een weinig beschaduwd pad te omzomen. Deze bijzondere varen verdient het om op een prominente plek gekweekt te worden, tussen een paar zorgvuldig gekozen vaste planten zoals Brunnera macrophylla 'Dawson's White', kandelaarprimula's, Rodgersia of aronskelken. Ze is ook een goede partner voor duivenkervel, gebroken hartjes en waarom niet de mythische Blauwe Himalayapapaver (Meconopsis)...