Phuopsis stylosa - Perzische kruisjesplant

De kruisbloem of Phuopsis stylosa is een vaste, kruidachtige plant die compacte, uitgestrekte polvormende tapijten vormt, met fijne, lichtgroene blaadjes die een licht prikkende geur verspreiden. In het voorjaar en de zomer verrijzen talloze bloemstengels met prachtige kleine roze pluimpjes. Ze is zeer makkelijk in de tuin dankzij haar winterhardheid en droogtetolerantie. De kruisbloem is een fantastische bodembedekker voor langs paden, op taluds of in borders, in goed doorlatende grond en op een zonnige plek.

Phuopsis stylosa behoort tot de sterbladigenfamilie (Rubiaceae) en is oorspronkelijk afkomstig uit de Kaukasus. Het is een vaste, kruidachtige plant met wortelstokken, die een dicht en bedekkend loof vormt. Ze wordt ongeveer 20 cm hoog en 40 cm breed. Haar lichtgroene, lancetvormige en zittende bladeren staan in kransen (op dezelfde hoogte rond de stengel) in groepjes van 6 tot 10, wat de kruisbloem een zeer grafische originaliteit geeft. De bladeren verspreiden een licht prikkende geur die aan muskus doet denken. Het halfwintergroene blad blijft in milde winters behouden, anders loopt het in het voorjaar weer uit. Uit de plant schieten talloze bloemstengels omhoog, met prachtige kleine roze pluimpjes die lang voor kleur zorgen, van mei tot en met september. De stijl (in de bloem, het deel dat de stamper met het vruchtbeginsel verbindt) van de kruisbloem is bijzonder lang en opvallend, vandaar haar soortnaam 'stylosa'.

Plant de kruisbloem in het voorjaar of najaar, in een border, langs een pad, op een talud, in frisse en goed doorlatende grond. Ze kan ook in pot worden gekweekt. Ze geeft de voorkeur aan een zonnige standplaats maar verdraagt halfschaduw. Houd een onderlinge afstand van minimaal 40 cm aan. Geef water bij aanhoudende droogte en verwijder in de winter het verdroogde blad. De kruisbloem kan worden vermeerderd door de pol in het najaar te scheuren, hoewel ze van nature wortelende stengels vormt (wortels vanuit de stengel) en zich ook spontaan uitzaait. Hierdoor ontstaat er zeer snel een dicht, bedekkend effect. Let op: dit voordeel kan ook een nadeel zijn; soms kan ze wat woekeren en is het nodig haar uitbreiding in te perken.

De kruisbloem komt vooral goed tot haar recht bij blauwe, paarse en witte bloei. Ze is perfect als onderbeplanting van witte rozenstruiken, of naast purperblauwe ossentong of om het blauwgrijs van een Stachys byzantina (ezelsoor) te laten stralen.

De kruisbloem dankt haar naam aan het Latijnse Crucianella, haar vroegere geslachtsnaam. Van Crux, wat kruis betekent, werd ze zo genoemd omdat sommige soorten bladeren in kransen van vier hebben die kruisgewijs staan.