Vitis riparia - Rivier-druif

De Vitis riparia (synoniemen V. odoratissima, V. vulpina of V. cordifolia), ook wel oeverdruif of vossendruif genoemd, is een prachtige wilde wijnstok uit Noord-Amerika die in Frankrijk werd geïntroduceerd als onderstam vanwege zijn resistentie tegen de druifluis (phylloxera), een gevreesde parasiet die in de 19e eeuw de Franse wijngaarden decimeerde. Hij wordt ook gebruikt als sierlijke klimplant, omdat hij een zure, zwarte druif produceert van matige smaakkwaliteit. In de vroege zomer is zijn crèmewitte bloei, in luchtige trossen, aantrekkelijk voor bijen en aangenaam geurend. Zijn druiven, die in september rijpen en iets zoeter worden na de eerste herfstvorst, worden in Noord-Amerika tot gelei verwerkt. Deze plant wordt gewaardeerd om zijn winterhardheid, zijn wilde charme en zijn prachtige herfstkleuren. Zeer winterhard en niet veeleisend wat de bodem betreft, gedijt hij het beste in de volle zon en geeft de voorkeur aan vruchtbare, lemige grond.

De oeverdruif behoort tot de wijnstokfamilie (Vitaceae). Oorspronkelijk afkomstig uit het oosten van Noord-Amerika, waar hij in het wild groeit van zuidelijk Canada tot Oklahoma en Arkansas, is deze soort verwilderd in gematigde streken waar hij hybridiseert met de wilde wijnstok (Vitis vinifera subsp. sylvestris). Er zijn talrijke hybriden ontstaan voor verschillende kleuren, smaken en toepassingen. De vossendruif is een krachtige, snelgroeiende klimstruik, die zeer lang in de tuin kan leven. Deze snelgroeiende plant kan zijn stengels tot wel 18-20 meter ver laten reiken, afhankelijk van de groeiomstandigheden. Hij verspreidt zich zowel via zaden, die door vogels worden verspreid, als via de aanmaak van wortelopslag. Zijn uiteindelijke vorm hangt af van de toegepaste snoei. De wijnstok hecht zichzelf met zijn ranken aan zijn steun (leiwand, draadgaas, enz.) en houdt van zonnige standplaatsen. Het blad van Vitis riparia is bladverliezend, het verschijnt in het voorjaar en valt in de herfst. De hartvormige bladeren, 7 tot 15 cm lang, hebben een getande rand. Soms vertonen ze 3 ondiepe lobben. De bladschijf is middelgroen en kleurt in de herfst naar oranje tot rode tinten. Het is een tweehuizige soort: er zijn mannelijke en vrouwelijke exemplaren. Alleen de laatste produceren vruchten. De bloei vindt plaats in juni, vaak al in mei in een mild klimaat. In de bladoksel ontstaan pluimen van 5 tot 15 cm lang, bestaande uit een groot aantal kleine, crèmekleurige bloemetjes met een zoete geur. Na bestuiving ontstaan druiven die in kleine, min of meer dicht opeengepakte trosjes bijeen zitten. Deze ronde bessen met een diameter van 9 mm zijn eerst groen en rijpen in september-oktober, eerder op warme standplaatsen dan in koelere streken. Ze zijn bij rijpheid blauwzwart, met een dikke, berijpte schil. Het vruchtvlees is erg zuur en bevat pitten. Elke andere wijnstok die in dezelfde periode bloeit, kan hem bestuiven.

Weinig gevoelig voor valse meeldauw en resistent tegen druifluis, vereist deze wijnstok geen herhaaldelijke behandelingen en bevordert hij de biodiversiteit in de tuin. De aard van de grond maakt hem weinig uit, maar hij groeit uitbundig in vruchtbare, lemige, diep doorwortelbare grond. De oeverdruif klimt moeiteloos op elk aangeboden steun: hij bedekt gaaswerk, beklimt hekken, slingert in bomen en bedekt snel gevels, priëlen en pergola's. Hij combineert goed met wilde wingerd, grote bergclematissen of blauweregens.

De druiven van deze wijnstok kunnen als tafeldruif worden gegeten nadat ze vorst hebben gehad, maar zijn ook geschikt voor jam, gelei, gebak en kunnen worden gebruikt voor wijnbereiding. Deze vossendruif voedt bijen en vogels die in zijn dichte begroeiing nestelen, maar ook het kleine rode hondje (vos) dat de op de grond gevallen trosjes niet versmaadt.