Trachelospermum jasminoides Variegatum - Toscaanse jasmijn

De Trachelospermum jasminoides 'Variegatum' is een vorm met bont blad van een charmante klimplant die Sterjasmijn of Toscaanse Jasmijn wordt genoemd. Deze krachtige, wintergroene Chinese klimplant, familie van de maagdenpalm, is beroemd om het doordringende, zowel kruidige als zoete parfum van zijn ontelbare kleine witte bloemen. Hier is hij gekleed in een blad dat lichter is, bontgekleurd met wit-crème, ideaal om halfbeschaduwde plekken op te lichten, en voorzien van een zomerbloei die een hele hoek van de tuin kan parfumeren, zonder zo overweldigend te zijn als die van echte jasmijn. Winterhard in het noorden van ons land op een beschutte standplaats, doet de bonte sterjasmijn het ook uitstekend in een grote kuip om terras of balkon elegant aan te kleden. Meer naar het zuiden kan hij in de volle grond, in de zon of schaduw, waar hij eenmaal goed geworteld bestand is tegen zomerdroogte.

De sterjasmijn is een klimmende of kruipende plant uit de maagdenpalmfamilie (Apocynaceae), een neef van de maagdenpalm, maar ook van de Alamanda en de Mandevilla (de Dipladenia, zomerglorie van onze bloeiende potten). Zijn herkomst ligt in China, Japan, Korea en Vietnam, waar hij groeit aan bosranden en tussen struikgewas. Een beetje langzaam om aan te slaan, ontwikkelt de plant lange stengels die snel verhouten. Zijn wintergroene loof kan onder gunstige omstandigheden met de tijd meer dan 8 meter in alle richtingen bedekken. De cultivar 'Variegatum' onderscheidt zich door een bont blad en een iets minder uitbundige groei, maar zal toch gemiddeld zo'n 5 meter in alle richtingen kunnen bereiken. De twijgen zijn bezet met tegenoverstaande bladeren, met een gave bladschijf, ovaal van vorm met een spitse punt. Ze zijn dik en leerachtig, glanzend, van kleur lichtgroen met wit-crème bonttekening, meer of minder donker afhankelijk van de bodem. Hun lengte varieert van 5 tot 12 cm, de breedte van 2 tot 4 cm. Wanneer de plant te lijden heeft, door kou of intense droogte, krijgen de bladeren een prachtige rode tint, intenser in halfschaduw dan in de volle zon, waarna ze afvallen. Zodra de omstandigheden gunstiger worden, verschijnen er nieuwe bladeren ter vervanging. De windende twijgen vormen bij contact met een vochtig oppervlak luchtwortels, waarmee de plant zich kan hechten aan muren, de grond of stenen, net zoals klimop.

Een andere troef van de Trachelospermum jasminoides 'Variegatum' is zijn bloei, overvloedig van mei tot juli afhankelijk van het klimaat, en vooral goddelijk geurend. De bloemen zijn gegroepeerd in kleine trossen in de bladoksels en aan het uiteinde van de twijgen. De kegelvormige bloemknop ontvouwt zich tot een kleine kroon met een korte buis die wijduitloopt en zich splitst in 5 smalle, spiraalvormig gerangschikte kroonbladen. De diameter van de bloemen is 2 tot 3 cm. De vrucht, die in onze streken zelden wordt gezien, draagt bij rijpheid zaden met een vruchtpluis. Net als veel planten uit de maagdenpalmfamilie bevat de sterjasmijn voor de mens giftige alkaloïden.

Matig winterhard, verdraagt de bonte sterjasmijn in onze noordelijke streken temperaturen rond de -10°C tot -12°C, mits geplant op een zonnige, beschutte standplaats en in een zeer goed doorlatende bodem. In een zachter klimaat geeft de teelt geen problemen. Hoewel hij meestal wordt gebruikt om tegen muren te klimmen of gaas te bedekken, kan hij ook een uitstekende bodembedekker vormen, zelfs in de schaduw van loofbomen, als alternatief voor klimop. Perfect om een haag tussen wintergroene planten te verfraaien of een lelijk uitzicht te maskeren, kan de Trachelospermum jasminoides 'Variegatum' ook een mooie, permanente "tunnel" vormen, een doorgang tussen twee tuinzones; hij kan geleid worden langs een structuur van twee bogen verbonden met draden. Hij kan ook de rand van een trap versieren, een talud van een holle weg bekronen... Aan zijn voet vinden oranjeboompjes (Choisya), struikmalva's (Lavatera) en kruipende ceanothus (Ceanothus) een plek. Zijn twijgen kunnen zich vermengen met die van clematis, kamperfoelie of klimmende nachtschade (Solanum) in een mild klimaat.