Trachelospermum jasminoides - Toscaanse jasmijn

De Trachelospermum jasminoides, beter bekend als Sterjasmijn of Chinese jasmijn, is een wintergroene klimplant beroemd om de doordringende, tegelijk kruidige en zoete geur van zijn kleine witte bloemen. Opmerkelijk door zijn groeikracht ontwikkelt hij lange windende stengels die klimmen of over de bodem kruipen op de manier van klimop. Zijn bloei is in staat om een hele hoek van de tuin te parfumeren, zonder zo overweldigend te zijn als die van echte jasmijn. Winterhard in noordelijke regio's op een beschutte plek, laat de sterjasmijn zich ook uitstekend kweken in een grote kuip om terras of balkon elegant te bekleden. Meer zuidelijk kan hij in volle grond worden geplant, in zon of schaduw, waar hij bestand zal zijn tegen zomerdroogte zodra hij goed is ingeworteld.

De sterjasmijn is een klim- of kruipplant uit de maagdenpalmfamilie (Apocynaceae), verwant aan maagdenpalmen, maar ook aan Alamanda en Mandevilla (de Dipladenia, zomerglorie van onze bloeiende potten). Zijn herkomst ligt in China, Japan, Korea en Vietnam, waar hij groeit aan bosranden en tussen struikgewas. De plant heeft wat tijd nodig om zich te vestigen, maar ontwikkelt dan lange stengels die snel verhouden, zijn wintergroene vegetatie kan met de tijd meer dan 8 m in alle richtingen bedekken in een gunstig klimaat. De twijgen zijn voorzien van tegenoverstaande bladeren met een gaafrandige bladschijf, van ovale vorm met een puntig uiteinde. Ze zijn dik en leerachtig, glanzend, van een levendige groene kleur, min of meer donker afhankelijk van de bodemgesteldheid. Hun lengte varieert van 5 tot 12 cm, hun breedte van 2 tot 4 cm. Wanneer de plant lijdt, door kou of intense droogte, krijgen de bladeren een zeer mooie rode tint, intenser in halfschaduw dan in de zon, waarna ze afvallen. Wanneer de omstandigheden weer gunstiger worden, verschijnen nieuwe bladeren als vervanging. De windende twijgen die een vochtig oppervlak tegenkomen, vormen luchtwortels waarmee de plant zich kan vasthechten aan muren, de bodem of stenen, op de manier van klimop.

De grootste troef van Trachelospermum jasminoides is zijn bloei, overvloedig van mei tot juli afhankelijk van het klimaat, en vooral zeer geurig. De bloemen zijn gegroepeerd in kleine trossen in de oksel van de bladeren en aan het uiteinde van de twijgen. De tolvormige bloemknop ontplooit zich tot een kleine bloemkroon met een korte buis die zich verwijdt en verdeelt in 5 smalle bloembladen, spiraalvormig gerangschikt. De diameter van de bloemen bereikt 2 tot 3 cm. De vrucht, zelden waargenomen in onze streken, draagt bij rijpheid zaden met een pluimpje. Zoals veel planten uit de maagdenpalmfamilie bevat de sterjasmijn alkaloïden die giftig zijn voor de mens.

Matig winterhard zal de Trachelospermum in noordelijke regio's temperaturen van ongeveer -12°C tot -15°C verdragen, geplant op een goed beschutte plek en in zeer goed doorlatende bodem. In een milder klimaat levert zijn teelt geen enkel probleem op. Hoewel hij meestal wordt gebruikt om tegen muren te klimmen of hekken te beklimmen, kan hij ook een uitstekende bodembedekker vormen, zelfs in de schaduw van bladverliezende bomen, als alternatief voor klimop. Perfect om een haag tussen wintergroene planten te versterken of een onaangenaam uitzicht te maskeren, kan deze sterjasmijn ook een mooie permanente "tunnel" vormen, een doorgang tussen twee zones van de tuin; hij kan worden geleid over een structuur gemaakt met twee bogen verbonden door draden. Hij kan ook de rand van een trap versieren, de helling van een holle weg bekronen... Rond zijn voet vinden Mexicaanse sinaasappelbomen, struikachtige Lavatera's, kruipende Ceanothus bijvoorbeeld hun plaats. Zijn twijgen zullen zich vermengen met die van clematissen, kamperfoelie of klimmende Solanum in een mild klimaat.