Passiflora caerulea - Blauwe passiebloem

De Passiflora Caerulea is onbetwistbaar de meest winterharde passiebloem voor de siertuin. Deze krachtige Zuid-Amerikaanse soort draagt ook de naam blauwe passiebloem, vanwege de blauwachtige kleur van haar merkwaardig gevormde bloemen. In staat om hele muren te bedekken en in bomen te klimmen, weet deze klimmer te bekoren met haar zeer lange bloei die een zachte citrusgeur verspreidt, gevolgd door mooie oranje vruchten. Deze zijn eetbaar maar hebben weinig smaakwaarde. Onstuimig in het zuiden, zal deze passiebloem vooral tuinliefhebbers in meer "noordelijke" streken aanspreken, die haar exotische charme kunnen waarderen zonder overspoeld te worden door haar prachtige uitbundigheid.

De Passiflora caerulea behoort tot de familie Passifloraceae, die ongeveer 400 soorten min of meer wintergroene klimmers omvat, waarvan de meeste afkomstig zijn uit de tropische gebieden van Zuid-Amerika. Deze botanische soort onderscheidt zich door haar goede vorstbestendigheid (tot -12°C voor een volwassen exemplaar) en droogtebestendigheid in de zomer. Weinig veeleisend wat betreft de bodem, past ze zich aan aan elke goed doorlatende en voldoende diepe grond, zuur, neutraal of kalkhoudend. Vrijwel wintergroen in het zuiden van ons land, zal ze haar loof verliezen en kunnen haar stengels bevriezen in de winter in noordelijker streken. Ze kan daar in de volle grond worden gekweekt, mits ze op het zuiden of westen staat en in de winter wordt afgedekt met mulch. Haar robuuste wortelstok zal dan in het voorjaar nieuwe krachtige scheuten vormen.

De lange, slanke en hoekige stengels van de blauwe passiebloem kunnen een lengte van meer dan 7 meter bereiken, haar groei is zeer snel in vruchtbare en vochtige grond, en haar wortelstelsel is diep. De groene twijgen van deze klimmer hechten zich met zeer sterke ranken aan elke ondersteuning en zijn bezet met bladeren van 6-8 cm breed, dik, verdeeld in 5 handvormige lobben, met een donkergroene kleur. Haar licht geurende bloei is onafgebroken, van juni-juli tot de eerste vorst. De grote bloemen met een diameter van 8 cm bestaan uit 3 grote ovale schutbladen, lichtgroen van kleur, bekroond door 5 wit-blauwachtige bloembladen, die op hun beurt worden bekroond door een dubbele krans van driekleurige filamenten, blauw-paars aan de buitenkant, witter meer naar het midden en paars aan de basis. In het midden van de bloem staat een zuil (de stamper) omgeven door 5 meeldraden die eindigen in kleine 'hamertjes'. De geur van de bloemen is friszuur en zoet, ze worden veel bezocht door bestuivende insecten. Op de bloemen volgen eivormige, zachte vruchten, ter grootte van een klein ei, met een oranje kleur. Rauw en nog groen is de vrucht, die blauwzuur bevat, giftig. Onder een dikke schil zitten de zaaden verpakt in een roodachtig vruchtvlees, weinig sappig en weinig smaakvol. Sommige vogels eten ze en dragen zo bij aan de verspreiding van de plant in de tuin.

Veel aangeplant in oude zuidelijke tuinen, is de blauwe passiebloem een krachtige klimmer die onder gunstige klimaatomstandigheden onder controle gehouden moet worden: haar groeikracht is zodanig dat ze bijna onmogelijk te verwijderen is als ze eenmaal goed gevestigd is. Een rigoureuze snoei in het vroege voorjaar en het regelmatig verwijderen van de vruchten maken het echter mogelijk haar uitbreiding te beperken. Deze klimmer, die zonder hulp en zonder water te geven groeit zodra ze gevestigd is, doet het geweldig op gaashekwerken of wanneer je haar laat klimmen in een oude boom. Combineer haar bijvoorbeeld met een Chinese blauweregen (Wisteria sinensis), een laatbloeiende clematis (Clematis terniflora) of een bruidsluier (Fallopia aubertii): dit zijn klimmers die even krachtig zijn en haar in toom zullen houden, terwijl ze de bloeiduur van een groot hekwerk verlengen.