Dioscorea batatas - Chinese yam

De Chinese yam, in het Latijn Dioscorea batatas, is een van de weinige vertegenwoordigers van deze groep tropische planten die zich kan aanpassen aan de teelt in de vollegrond in ons klimaat. Het is een vaste klimplant met een grote, verdikte wortelknol, die elk jaar windende stengels produceert, bezet met mooie hartvormige bladeren. Geplant in een goede, rijke, vochtige en diepe bodem en op een warme standplaats, is de Chinese yam een productieve soort. De reusachtige knollen worden van november tot maart geoogst, naar behoefte, waarbij je voorzichtig te werk moet gaan bij het rooien om ze niet te breken. De plant vermeerdert zich gemakkelijk door stukken van de knol of door de kleine knolletjes die zich aan de stengels vormen te planten. Het is een goede plant voor de permacultuur, bijvoorbeeld om aan te planten in een eetbaar bosrandgebied.

De Dioscorea batatas (synoniem D. polystachia) behoort tot de familie van de Dioscoreaceae en is oorspronkelijk afkomstig uit Azië (China, Japan, Korea). Deze klimplant wordt ook gerekend tot de wortelgroenten en maakt deel uit van het basisvoedsel in de traditionele Aziatische keuken. Zijn bovengrondse loof vormt zich elk voorjaar opnieuw en sterft in de winter af. De slanke stengels kunnen zich tot wel 3 meter hoogte omhoog winden langs een treillage of rond een ondersteunende boom. Onder optimale groeiomstandigheden (in een tropisch klimaat) kunnen de verdikte wortels meer dan 1 meter lang worden en meer dan 30 kg wegen. Ze hebben de vorm van een knots, zijn bedekt met een grijsbruine schil met 'ogen' zoals bij aardappelen, en hun vruchtvlees is bleekgeel tot bijna wit. In onze tuinen komen ze zelden boven de kilo uit. De knollen van de Chinese yam zijn rijk aan zetmeel, hebben een milde smaak en kunnen gekookt of zelfs rauw gegeten worden. Het loof bestaat uit gaafrandige bladeren, tegenoverstaand aan de stengels, hartvormig met een spitse punt, groen en zeer glanzend, met opvallende parallelle nerven. De bloei, zonder veel sierwaarde, heeft de vorm van trossen met kleine geelgroene bloempjes, die vaak steriel zijn. In sommige jaren worden deze gevolgd door de vorming van eveneens eetbare en gemakkelijk opnieuw te planten kleine knolletjes.

Culinair: schil je knollen, snijd ze in stukken en bereid ze zoals aardappelen: als puree, friet, chips, gestoomd, in salade, roergebakken, gratin, in soepen of als onderdeel van een groentemengsel. De kleine knolletjes aan de stengels kunnen worden gegeten als nieuwe aardappeltjes. Het is een plant rijk aan vitamine B en C en aan mineralen. Bladeren en wortels hebben erkende eigenschappen in de Chinese farmacopee.

De Chinese yam wordt alleen in de vollegrond geteeld. Plaats de plant bij een voldoende stevige ondersteuning vanwege het gewicht van het loof; de dichtheid van het blad vormt ook een mooi visueel scherm op een roosterwerk of treillage. Voor de oogst is het nodig om 7 tot 8 maanden te wachten na het planten van stukken knol, of 21 tot 22 maanden na het planten van de kleine knolletjes. Oogst de kleine knolletjes in oktober en graaf de knollen uit van november tot maart.

Tips: mulch de bodem in de zomer om vocht vast te houden en water te besparen, geef in het voorjaar goed verteerde compost. Vermijd het planten van andere wortelgroenten voor of na de teelt van yams.