Gelsemium sempervirens - Carolina-jasmijn

De Gelsemium sempervirens, ook wel altijdgroene gelsemie genoemd, is een zeer aromatische, klimmende en windende vaste plant, getooid met een prachtige, zoetgeurende gele bloei. Ondanks haar charme wordt ze weinig in onze tuinen geplant vanwege haar lage vorstbestendigheid; ze kan temperaturen onder -5/-6°C niet verdragen. Deze soort, die soms ook Virginia-jasmijn (net als de trompetbloem Campsis) of Carolina-jasmijn wordt genoemd, is daarentegen zeer bekend in de wereld van de homeopathie. Met een snelle groei bereikt ze niet meer dan 3 meter, tooit zich met glanzend blad en is in staat om in het voorjaar een hele hoek van de tuin, de omgeving van het huis of het terras te doen geuren. Afgezien van haar vorstgevoeligheid is het een makkelijke plant om te laten acclimatiseren op een halfbeschaduwde plek in normale grond. 

De Gelsemium sempervirens behoort tot de familie van de Loganiaceae. Ze is afkomstig uit het zuidoosten van de Verenigde Staten, meer specifiek uit de staten Carolina, Virginia, Tennessee tot in het oosten van Texas, en komt ook voor in het noorden van Mexico en het zuiden van Guatemala. Daar groeit ze in struikgewas, bosjes, bossen, dennenbossen en braakliggend terrein. Weinig winterhard, kan ze alleen in volle grond worden geteeld in gebieden van ons land waar de temperatuur niet onder -5/-6°C daalt, en dan alleen voor korte periodes.  Deze kleine vaste klimplant wordt niet groter dan 3 meter in alle richtingen, maar groeit wel snel. De bloei is vrij kort maar overvloedig in het voorjaar of vroege zomer, en komt soms in het najaar opnieuw op in een warm en droog klimaat, bij terugkeer van de regen. De plant produceert aan korte stengels, in de bladoksels, trossen van 3 cm lange, buisvormige bloemen in een zacht geel, waarvan de aangename geur veel bestuivende insecten aantrekt. De geproduceerde vruchten zijn kleine, ronde en afgeplatte doosvruchten. Het blad, wintergroen, is samengesteld uit leerachtige bladeren in een glanzend donkergroen, die onder invloed van kou brons- tot paarsachtige tinten kunnen krijgen. Deze bladeren, 4 tot 8 cm lang en 2 tot 3 cm breed, staan tegenover elkaar, zijn lancetvormig en hebben een kort steeltje. Ze bevatten een stof die zeer giftig is voor mensen, terwijl de wortels van de plant worden gebruikt in de samenstelling van verschillende homeopathische geneesmiddelen. De nectar van de bloemen zou, volgens sommige bronnen, schadelijk zijn voor onze bijen*.

De Carolina-jasmijn klimt in struiken, langs hekwerken, bogen, prieeltjes, trapleuningen of balkonrelingen, maar kan ook over de grond kruipen. Zet hem in een kuip op het terras om optimaal te genieten van zijn intense geur. In zijn land van herkomst wordt deze kleine klimplant veel gebruikt in stadstuinen, waar hij langs hekken en muurtjes wordt geplant. Je zou hem bijvoorbeeld kunnen combineren met Sollya heterophylla, met een paarse passiebloem (Passiflora 'Incense') of een witte (Passiflora 'Snow Queen'), die de bloei in het hart van de zomer zou overnemen.

*Sommige studies vermoeden dat de nectar van de Gelsemium sempervirens schadelijk is voor bijen vanwege de aanwezigheid van gelsemine, een alkaloïde die potentieel schadelijk is voor de bijenkorf, en mogelijk ook voor de mens die honing consumeert die is gemaakt van een grote hoeveelheid van deze bloemen. Bij gebrek aan meer diepgaande en precieze gegevens, wordt aanbevolen om deze plant in Nederland liever in een afgesloten ruimte, kas of serre te kweken, zonder bestuivende insecten.