Clematis Eximia - Kleinbloemige clematis

De Clematis ‘Ballerina in Blue’, die nog veel wordt verkocht onder de naam Clematis ‘Eximia’, bloeit in het vroege voorjaar, ruim voor de grootbloemige clematissen. De hangende, dubbele en warrige klokjes zijn paarsblauw aan de basis en lichter naar de top. Zeer winterhard, weinig ruimte innemend en zonder jaarlijkse snoei, vindt deze klimplant gemakkelijk een plekje op een trellis, in een struik of tegen een kleine boom. Ze staat het liefst in de niet te felle zon, maar de bloei behoudt haar blauwe tinten het beste in de halfschaduw.

Deze clematis behoort tot de Ranonkelfamilie (Ranunculaceae) en tot de Atragene-groep, een verzameling houtige klimplanten die onder andere afstammen van Clematis alpina en C. macropetala. 'Ballerina in Blue' is de officieel geaccepteerde naam voor het cultivar dat voorheen als ‘Eximia’ werd verkocht. Het is rond 1980 in Zweden geselecteerd door Magnus Johnson, een groot kenner van noordelijke clematissen, uit zaailingen van Clematis macropetala. De botanische soort groeit van nature in lichte bossen en struwelen in zuidelijk Siberië, Mongolië en noordelijk China, in gebieden met strenge winters. De plant vormt soepele stengels die na verloop van maanden verhouten en bruin worden. Ze heeft geen ranken of hechtwortels: de bladstelen winden zich om niet te dikke elementen. Zorg dus voor een trellis, een stuk gaas of de dunne takken van een struik om zich aan vast te klampen. De plant bereikt een hoogte van 2 tot 2,50 m en een breedte van 1,50 tot 2 m. Het bladverliezende loof verschijnt vroeg in het voorjaar en valt in de herfst. Het bestaat uit middengroene, smalle en getande deelblaadjes die een licht bladerdak vormen. De bloemknoppen, elk aan een lange steel, openen zich voornamelijk in april en mei, soms wat later in koudere streken. De hangende bloemen meten 8 tot 10 cm in diameter als ze volledig open zijn. Elke bloem heeft vier lange, paarsblauwe kelkbladen die talrijke, onvruchtbare meeldraden omringen, omgevormd tot smalle bloemdelen. Deze zijn lichter van kleur en licht teruggebogen aan de top, wat de bloemkroon haar onregelmatige, bijna spinachtige klokvorm geeft. Er kunnen in de zomer nog enkele bloemen verschijnen, maar deze herbloei is bescheidener dan de voorjaarsbloei. De plant bloeit op het hout van het voorgaande jaar. Snoeien in de winter of het voorjaar zou dus het grootste deel van de knoppen verwijderen. Deze clematis is een van de meest winterharde soorten en verdraagt temperaturen tot –20 °C in een goed gedraineerde grond. Ze heeft meer moeite met een zware, in de winter met water verzadigde bodem dan met droge vorst.

De Clematis macropetala 'Eximia' is ideaal voor grote potten of om een kleine bamboestructuur te laten bloeien. U kunt haar combineren met andere soorten uit de Atragene-groep, maar ook laten klimmen in de kruin van de Viburnum plicatum ‘Mariesii’, die in dezelfde periode bloeit. Om de voet te beschaduwen, kunt u de Brunnera ‘Jack Frost’ planten, met kleine blauwe bloemetjes boven een breed zilverachtig blad. Enkele akeleien ‘Black Barlow’ steken later hun donkerpaarse pompons boven deze bodembedekker uit. Wanneer de clematis is uitgebloeid, neemt de Astrantia major ‘Shaggy’ het over met haar grote, witgroene bloemen. Ze staan allemaal graag in de lichte schaduw en in een humusrijke grond die in het voorjaar en de zomer niet te snel uitdroogt.

Tips: vermijd overmatige bemesting, want dat stimuleert de bladgroei ten koste van de bloemen. Gebruik geen mulch om een te hoge luchtvochtigheid te voorkomen, die de verwelkingsziekte in de hand werkt.