Clematis alpina - Alpenbosrank

De Clematis alpina, in de volksmond ook wel alpenclematis genoemd, is een sterke klimplant die geliefd is om haar vroeg in het voorjaar verschijnende, charmante bloei! Deze soort bloeit van maart tot april met kleine, open en hangende klokjes, met langwerpige bloemdekbladen in blauwpaars met een witgroen centrum, die een beetje lijken op een akelei. Ze vormt snel, met haar lichtgroen, mooi ingesneden, getand, bladverliezend loof, zeer sierlijke gordijnen. In het najaar nemen pluizige, zilverkleurige vruchten het over, die decoratief blijven tot in de winter. Deze clematis, afkomstig uit de Alpen, vormt een sterke, perfect winterharde klimplant die zichzelf met haar windende stengels en ranken vasthecht aan haar steun. Even mooi in de tuin als in een grote pot op het terras, gedijt ze goed op een zonnige of halfbeschaduwde plek, in een frisse maar goed doorlatende bodem.

De Clematissen (Clematis) vormen een geslacht binnen de Ranonkelfamilie. Het omvat ongeveer 30 soorten, van kruidachtige vaste planten met een houtige wortelstok tot halfhoutige, groenblijvende of bladverliezende klimplanten. Ze komen voor op beide halfronden, met name in Europa, de Himalaya, China, Australië, en Noord- en Midden-Amerika.

Clematis alpina is een soort die oorspronkelijk uit de Alpen komt. Deze zaailing van de variëteit 'Frankie' is de enige in deze categorie die een zeer dubbele bloei produceert. Ze behoort tot Groep 1 (vroegbloeiende clematissen) van de Clematissen, die er 3 telt. Het is een houtige, klimmende vaste plant die 3 meter hoog kan worden, met een spreiding van 1,5 meter. De groepen zijn gedefinieerd op basis van de teelteisen.

De alpenclematis draagt hangende bloemen, met een diameter van 6 cm, in de bladoksels, op de scheuten van het voorgaande jaar. Ze gaan open vanaf de maand maart als het weer mild is. De tweeslachtige bloemen staan alleen. Ze hebben geen kroonbladen, maar vertonen 4 lange, taps toelopende en puntige bloemdekbladen. In het centrum van sommige bloemen bevinden zich talrijke lichtgele, kortere staminodia dan de bloemdekbladen (steriele meeldraden die op kroonbladen lijken, gerangschikt in pompons), of lavendelblauwe staminodia van wisselende grootte, wat de bloem een wat borstelig uiterlijk geeft. De bloei wordt gevolgd door pluizige, decoratieve, zilvergrijze vruchten. De bladeren, in een vrij lichtgroen, soms tegenoverstaand, soms verspreid, kaal, zijn enkelvoudig, drielobbig, met een onregelmatig ingesneden rand. Deze clematis hecht zich aan de steun of de gastplant via bladstelen die in ranken zijn veranderd.

Het is een klimplant die er vaak de voorkeur aan geeft over de planten in haar omgeving te groeien: ze vormt een uitstekende gezelschapsplant voor veel bloeiende struiken. De blauwpaarse klokjes van deze clematis combineren prachtig met gele, witte of roze bloei en met purperen blad. Omdat ze graag door struiken slingert, kun je haar bijvoorbeeld planten bij een gele pompon-Kerria japonica, een Spiraea vanhouttei, een roze bloeiende Prunus of een sierappel. Ze zal met enthousiasme door het purperen loof van een Cotinus 'Royal Purple', een purperen hazelaar of een 'Black Lace'-vlier slingeren...

De naam "clematis" komt van het Griekse "klema" = wijnranken, omdat haar oude stengels hetzelfde houtige en gedraaide uiterlijk hebben met kurkachtige schilfers. Een half dozijn wilde clematissen groeien in Frankrijk (de in tuinen gekweekte soorten niet meegerekend). Onder hen de Alpenclematis (of Alpenbosrank), en de bosrank (Clematis vitalba), waarvan de verse bladeren sterk huidirriterend zijn: bij eenvoudig contact, door ze te kneuzen, kunnen "brandwonden" op de huid verschijnen. Vroeger wreven professionele bedelaars de bosrank ("bedelaarskruid") over hun wonden om oppervlakkige en uitgebreide zweren te creëren, met als doel de gever te ontroeren.