Livistona saribus - Waaierpalm

De Livistona saribus wordt soms Krokodillenpalm genoemd vanwege de gevreesde, haakvormige doorns die de bladstelen sieren – een eigenschap waar je voorzichtig mee moet zijn. Het is ook een van de meest weelderige soorten binnen dit geslacht, dat bestaat uit ongeveer dertig soorten afkomstig uit de tropische gebieden van Australië en Azië. Zeer gewaardeerd als kamerplant, of in de meest beschutte kusttuinen, is hij gegeerd om zijn prachtige loof, samengebracht in een kroon van zeer grote waaiervormige bladeren die eindigen in afhangende segmenten. Het is een weelderige plant wanneer hij zijn volle omvang kan bereiken in een warm en vochtig klimaat. Hij blijkt echter vrij eenvoudig te kweken in een pot in ons klimaat, zolang hij maar licht heeft en een substraat dat zowel rijk als vochtig is. Hij zal dan bescheiden afmetingen houden en kan de winter doorbrengen in een vorstvrije serre of kas.

De Livistona saribus is afkomstig uit een uitgestrekte regio in Zuidoost-Azië, waaronder Cambodja, Laos, Thailand, Vietnam, de eilanden Borneo en Java, het schiereiland Maleisië en de Filippijnen. Deze soort is te vinden in tropische en moerasbossen, in veengebieden en mangroves van Sumatra, en zelfs langs waterlopen. Deze soort heeft warmte en water nodig om goed te groeien, maar verdraagt minder gunstige omstandigheden door zijn groei en ontwikkeling te beperken. Jonge exemplaren moeten absoluut vorstvrij overwinterd worden, terwijl volwassen planten korte vorstperiodes van ongeveer -5 tot -6°C kunnen doorstaan. In de natuur bereikt de plant gemiddeld een hoogte van 25 m met een breedte van 10 m. In ons klimaat, dat mild genoeg is om hem in de vollegrond te plaatsen, zal hij zich aanpassen maar bescheidenere afmetingen behouden, van ongeveer 10 m hoog. Als hij in een kuip wordt gekweekt, vormt hij een bladkroon die niet hoger wordt dan 2,50 m en 1,50 m breed is. Zoals alle palmen behoort hij tot de familie van de Arecaceae.

De Krokodillenpalm ontwikkelt een enkele stam (stipe), bedekt met reliëfachtige bladlittekens, met brede tussenknopen en in het onderste deel voorzien van overblijfselen van oude bladstelen. Aan het uiteinde van deze stam ontwikkelt zich een min of meer bolvormige kroon, bestaande uit 25 tot 30 zeer grote zogenaamde costapalmate bladeren, bijna cirkelvormig, 80 cm tot 2 m lang en 1,50 tot 1,70 m breed, diep verdeeld in fijne, puntige segmenten die aan de basis verbonden zijn. Het uiteinde van elk segment is gespleten en afhangend. De kleur van de bladeren is donkergroen, ze zijn glanzend aan de bovenkant en iets lichter aan de onderkant. Elk blad wordt gedragen door een lange, oranje getinte bladsteel van 1 tot 2 m, voorzien van lange, uitstekende, gebogen doorns, groen tot bruin van kleur, 1 tot 6 cm lang. De bloei vindt plaats in de zomer, bij oudere exemplaren en onder gunstig klimaat. Het heeft de vorm van korte, onvertakte, gele bloempluimen. De vruchten zijn min of meer bolvormig, ongeveer 2,5 cm lang en 1,8 cm in diameter. Ze hebben vaak twee lobben en zijn bij rijpheid glanzend blauw tot paars van kleur.

De Livistona saribus palm kan in de vollegrond worden geplant in de meest beschutte tuinen aan de Atlantische of Mediterrane kust. Hij verdient een prominente plek, solitair op een gazon, of voor een grote groep struiken die hem beschermen tegen wind en te felle zon. Geplaatst in een grote pot of kuip vormt hij een prachtige groene plant die in het mooie seizoen het terras of balkon siert, en in de winter de vorstvrije serre of kas. Hij is soms lastig te combineren vanwege zijn sterke persoonlijkheid: geef hem een plek bij het zwembad en combineer hem bijvoorbeeld met sierlijke, sobere en kleurrijke Fargesia bamboes, Phormiums, Cordylines, en met *Hakonechloa macra* 'Aureola', een makkelijke bodembedekker met een prachtige oranje kleur in het najaar.