Stewartia rostrata - Schijncamelia

De Stewartia rostrata is ongetwijfeld de minst bekende soort binnen dit geslacht van bomen en struiken die verwant zijn aan camelia's. Paradoxaal genoeg is deze kleine Chinese boom, die gewend is aan koude klimaten, een van de minst veeleisende wat betreft de bodem, zijn zomerbloei is overvloediger en kleurrijker dan die van andere Stewartia's en hij vertoont prachtige herfstkleuren. Hoewel de bloei, met een mengeling van felroze-rode knoppen en delicate bekerbloemen in wit-roze, zeer wordt gewaardeerd, is het vooral in het najaar, getooid met rode vruchten en glanzende bladeren, dat hij – zij het voor een paar dagen – werkelijk opvallend wordt. Zijn bescheiden omvang en langzame groei maken hem geschikt voor een tuin van gemiddelde grootte. Genoeg redenen om deze prachtige struik te omarmen.

De Stewartia rostrata, van Chinese herkomst, behoort tot de theeplantfamilie (Theaceae). In 1974 naar Europa gebracht door Stephen Spongberg, wordt deze kleine boom vaak verward met Stewartia sinensis, waarvan hij verschilt door een vrij gewone, ruwe, bruin-grijze schors. Hij vormt een kleine boom met een open, uitgespreide en luchtige piramidale kroon, die later ovaal wordt. Zijn groei is langzaam; in ons meest gunstige klimaat bereikt hij op volwassen leeftijd ongeveer 8 meter hoogte bij 5 meter breedte, maar meestal blijft hij steken op 5-6 meter hoogte bij 3-4 meter breedte. In het voorjaar hebben de jonge bladeren een mooie roodachtige tint. Daarna worden ze snel donkergroen met een glanzende afwerking tot eind zomer. Hun herfstkleur, variërend van felrood tot paarsachtig, verkleurt vrij snel naar bruin voordat ze vallen. Het zijn volledige, ovale tot omgekeerd eivormige, dikke en leerachtige bladeren met een enigszins rubberachtig uiterlijk en bijna gladde randen. De bloei van deze Stewartia vindt plaats in juni. De solitaire bloemen verschijnen in de bladoksel, bijna over de hele lengte van de twijgen. Mooie, felroze-rode knoppen openen zich tot wijd openstaande bekers, 3 tot 5 cm breed, bestaande uit 5 witte bloemblaadjes die meer of minder roze zijn aangelopen en een grote bundel gele meeldraden omringen. Bij deze Stewartia rostrata zijn de dikke kelkblaadjes rond de kroon licht gedraaid, wat ook een onderscheidend kenmerk is ten opzichte van andere soorten. Deze nectarrijke bloei maakt plaats voor zeer veel prachtige vruchten: het zijn capsules die de gedroogde stijlen dragen, die een lange, gesnavelde punt vormen (vandaar de naam S. rostrata). Hun kleur evolueert van helder en felrood naar bruin bij rijpheid.

Een sierstruik voor een vrij vochtig, zelfs koud winterklimaat, de Stewartia rostrata is veel gemakkelijker te acclimatiseren dan de meeste camelia's en zelfs dan andere Stewartia's. Hij neemt genoegen met gewone tuingrond, licht kalkhoudend, neutraal of licht zuur, die fris blijft. Plant hem solitair in de tuin, of combineer hem met andere planten voor niet-kalkhoudende grond (Rhododendron, azalea's, Hydrangea, Hamamelis) in een bloeiende haag. In meer gewone grond past hij ook goed bij de anemoonboom, bepaalde bladverliezende magnolia's (Magnolia stellata, kobus) en de Fothergilla, charmante struiken waar niet altijd aan wordt gedacht. Hij verdient ook een open plek, een beetje apart van andere planten, zodat je er het hele jaar van kunt genieten: bij de tuiningang, dicht bij het huis, of op een hoek van een pad. Je kunt zijn voet bedekken met Japans bloedgras, varens of najaarsbollen, zoals herfsttijloos (Colchicum) of Napolitaanse cyclaam (Cyclamen hederifolium).