Sorbus filipes - Lijsterbes

De Sorbus filipes is een botanische soort lijsterbes die verzamelaars en liefhebbers van zeldzame planten zal bekoren. Deze bladverliezende heester, afkomstig uit Tibet en het zuiden van Centraal-China, groeit langzaam en heeft een bijzonder elegant blad, opgedeeld in kleine groene deelblaadjes die in het najaar naar scharlakenrood verkleuren. De bloei van deze lijsterbes is vrij onopvallend en wordt gevolgd door de vorming van kleine vruchtjes in trossen die in augustus en september van donkerrood naar wit verkleuren.

De Sorbus filipes behoort tot de Rozenfamilie (Rosaceae), net als alle lijsterbessen. Zijn verspreidingsgebied is groot en strekt zich uit van Tibet tot het zuiden van Centraal-China. Het is een soort uit een gematigd klimaat met vochtige zomers. In de natuur kan hij tot op 3600 meter hoogte worden aangetroffen, in open bossen, waar hij groeit in ondiepe, venige bodems op kalksteen. Deze struik heeft een langzame groei en bereikt een hoogte van 2 tot 4 meter. De jonge twijgen zijn roodbruin en behaard; na verloop van tijd kleuren ze grijszwart en vertonen ze opvallende lenticellen. De knoppen, ovaal en 3 tot 6 mm lang, zijn bedekt met enkele behaarde schubben. Het blad is oneven geveerd, wat betekent dat elk blad bestaat uit een oneven aantal deelblaadjes. De hoofdnerf is behaard en licht gevleugeld. Deze bladeren zijn 5 tot 10 cm lang. De zeer kleine, elliptische tot ovale deelblaadjes zijn 0,6 tot 1,4 cm breed en 4 tot 8 mm lang, ze zijn getand en kaal. Er zijn 8 tot 13 paar deelblaadjes per blad. Het blad is groen in de zomer en verkleurt naar scharlakenrood in het najaar voordat het valt. Deze lijsterbes bloeit in mei-juni, afhankelijk van het klimaat. De bloemen verzamelen zich in hangende schermen, vaak half verborgen achter de bladeren. Ze verspreiden een lichte geur. De vruchten, die zich in augustus en september ontwikkelen, zijn eerst donkerrood en worden dan wit. Ze zijn ovaal en 7 tot 10 mm lang. De Sorbus filipes is apomictisch, hij is in staat een diploïd embryo te produceren zonder bevruchting, dat dan genetisch identiek is aan de moederplant. Dit maakt het mogelijk hem op een betrouwbare manier door zaai te vermeerderen.

Deze Aziatische lijsterbes stelt enkele eisen aan de bodem en het klimaat, maar hij zou zich thuis moeten voelen in onze gematigde streken. Vanwege zijn zeldzaamheid en verfijning verdient hij een opvallende plek, solitair of voor een groep grotere struiken. De Sorbus filipes geeft de voorkeur aan een zonnige standplaats en een verse, goed doorlatende, humusrijke grond. Voor betere prestaties onder minder gunstige klimaatomstandigheden wordt hij soms geënt op Sorbus aucuparia. Deze lijsterbes combineert bijzonder goed met de Rhododendron ponticum 'Variegatum', de Magnolia stellata, de Acer davidii (Davidesdoorn) en de Viburnum carlesii (Sneeuwbal). Deze planten delen dezelfde kweekomstandigheden en laten het scharlakenrode blad en de aantrekkelijke vruchten van de Sorbus filipes mooi uitkomen.