Sambucus nigra Aurea - Gewone vlier

De Sambucus nigra 'Aurea' is een sierlijke variëteit van de gewone vlier, geliefd om zijn goudgele, zeer lichte blad. Het is een bladverliezende struik van bescheiden afmetingen die eind voorjaar platte, brede schermen draagt met kleine, crèmewitte, nectarrijke, bijenvriendelijke en geurende bloemen. Deze worden gevolgd door zwarte bessen, zeer geliefd bij vogels en eetbaar na verhitting voor bijvoorbeeld wijn, siroop of jam. Gebruik hem om licht te brengen in donkere hoeken van de tuin of voor contrast met donkerder blad in een losse haag of in een struikenborder. De gewone vlier is volledig winterhard en past zich aan aan alle grondsoorten, zelfs kalkhoudende, op een zonnige of halfbeschaduwde standplaats.

De Sambucus nigra behoort tot de familie van de Caprifoliaceae. Het is een wilde soort die wijdverspreid is in Europa, Noord-Afrika en tot in Klein-Azië. De gewone vlier is een opportunistische en zeer aanpasbare soort, te vinden in lichte bossen, hagen, braakliggend terrein, kustduinen en in de buurt van bebouwing, waar hij al millennia lang samenleeft met de mens. Het is dus een weinig eisende en werkelijk makkelijk te kweken struik voor overal. Als nitrofiele soort geeft hij een hoge aanwezigheid van stikstof in de grond aan. Zijn jonge twijgen, gevuld met een zachte merg, werden vroeger uitgehold om er fluiten van te maken. Het is een essentiële soort voor het vormen van mooie gemengde hagen en om onderdak en voedsel te bieden aan vele soorten die belangrijk zijn voor het ecologisch evenwicht in de tuin. Het is ook een medicinale plant waarvan de bloemen gemakkelijk als thee gebruikt kunnen worden tegen urineweg- en luchtweginfecties.

De variëteit 'Aurea' vormt een struik met een compacter groeiwijze, die 4 meter in alle richtingen niet overschrijdt. Zijn bladeren, eerst geelachtig, goudgeel, zijn groot, ongeveer 30 cm, en bestaan uit 5 tot 7 deelblaadjes van 12 tot 15 cm, ovaal, puntig en getand. De bloemen in grote schermen van 10 tot 24 cm hebben 5 meeldraden en 5 crèmewitte kroonblaadjes en verschijnen van mei tot juni. De vruchten zijn trossen met bessen van 6 tot 8 mm, eerst rood en daarna zwartpaars, en worden gedragen door een felrode steel. De bast is lichtgroen en later grijs, gebarsten, gespleten, met lenticellen en wordt sponsachtig met de leeftijd. 

De gewone vlier is makkelijk te kweken en wordt in het voorjaar of najaar geplant, in elke normale, niet te arme, redelijk diepe en niet te droge grond, ook al verdraagt hij tijdelijke droogte redelijk goed in diepe grond en als hij eenmaal goed is aangeslagen. Hij vraagt weinig onderhoud. Plant hem op een zonnige plek voor een betere bloei en vruchtzetting, maar hij verdraagt ook halfschaduw. Hij stelt weinig eisen aan de bodem en accepteert klei, kalksteen, zand en zelfs verarmde grond. Ideaal bij aanplant is een mengsel van de helft potgrond en de helft tuinaarde. Hij is zeer winterhard. Om de bloei te bevorderen, snoei je oude takken die verjongd moeten worden kort terug en knip je jonge takken met een derde in, aan het einde van de winter. Je kunt er ook voor kiezen om hem als boom te kweken door regelmatig de uitlopers en scheuten aan de basis en langs de stam weg te snoeien.