Salix lanata - Wollige wilg

Salix lanata, de wollige wilg, is een botanische soort van klein formaat maar zeer robuust, afkomstig uit de subarctische gebieden van Noord-Europa. Deze bossige en compacte struik, gewend aan zeer ruwe klimaten en alpiene rotspartijen, is te herkennen aan zijn lage, bossige, uitgespreide en regelmatige groeiwijze, de zachte grijzige dons die zijn jonge loof bedekt en zijn zeer decoratieve jonge, gele twijgen. Zijn grote, gouden mannelijke katjes en de vrij spectaculaire grijsgele vrouwelijke katjes verschijnen in het voorjaar, tegelijk met het blad. Goed aangepast aan kleine tuinen, en in het bijzonder aan bergklimaten, gedijt hij in de zon in zeer goed gedraineerde borders en doet hij het fantastisch in grote, fris blijvende rotstuinen.

Salix lanata behoort tot de wilgenfamilie (Salicaceae). Het is een bladverliezende botanische soort afkomstig uit IJsland, de Faeröer, Noord-Scandinavië en Oost-Siberië. Hij komt ook voor in Schotland. Meestal groeit hij op rotsachtige berghellingen, op vrij arme bodem, tussen 600 en 900 meter hoogte. De textuur, kleur en de mooie compacte groeiwijze van deze plant, gecombineerd met een extreme winterhardheid, hebben hem de onderscheiding van de Royal Horticultural Society in Engeland opgeleverd. Deze kleine, vrij langzaam groeiende struik ontwikkelt een regelmatige en vertakte structuur dicht bij de basis. Zeer bossig breidt hij zich in de loop der tijd zijwaarts uit, met een maximale hoogte van 1 meter en een breedte van 1,5 meter. De jonge twijgen zijn bedekt met een gele bast. Naarmate hij ouder wordt, krijgt zijn takwerk een knoestig uiterlijk. Bij deze soort is alle jonge voorjaarsgroei bedekt met een donslaag. Het blad is bladverliezend; de jonge bladeren zijn bedekt met een witte tot lichtgrijze wol en worden kaal bij volwassenheid. Ze staan verspreid, zijn rond van vorm, licht golvend aan de rand en meten gemiddeld 6 cm in lengte. Op volgroeide bladeren is de bovenkant van het blad donkergrijsgroen van kleur met een matte afwerking. De bloei, die bijzonder sierlijk is, vindt plaats van april tot juni, afhankelijk van het klimaat, tegelijk met het uitlopen van de bladeren. De mannelijke bloemen van deze wilg zijn verenigd in grote, rechtopstaande, zijdeachtige katjes van 5 cm, die bij volwassenheid een gouden kleur hebben. De vrouwelijke bloeiwijzen, zeer pluizig en gedragen door aparte exemplaren, kunnen tot 8 cm lang worden en zijn eveneens van een zijdeachtig lichtgrijsgeel. Deze bloei wordt gewaardeerd door bijen die er stuifmeel en nectar komen halen. Ze maakt plaats voor de vorming van capsules die bij rijpheid openspringen om zaden vrij te geven die voorzien zijn van pluis.

Even prachtig als solitair, in een border als in een rotstuin, heeft de wollige wilg, gevormd in knoestig hout en gekroond met grote katjes die je wilt aanraken, de unieke charme en de robuustheid van planten uit ruwe klimaten. Zijn mooie, volle en zilvergrijze vegetatie komt goed tot zijn recht in een sober en mineraal milieu of in een bloemenweide. Deze struik past ook in hedendaagse tuinen, vaak stedelijk en van klein formaat. Snoei hem om de drie jaar na de bloei om hem te stimuleren om voller te worden en veel bloeiende twijgen te produceren. Je kunt hem bijvoorbeeld combineren met vaste planten en heesters zoals bergbonenkruid, IJslandse papaver, Amoerdianthus, purperbrem (Cytisus purpureus), scheefkelken (Arabis) en schildzaad (Alyssum) en klokjesbloemen (Campanula). In een vrije haag waar de goed gedraineerde grond fris blijft, kun je hem combineren met voorjaarsbloeiende struiken zoals sieramandelen, bezembrem (Cytisus scoparius) of nog purperen berberissen. Denk eraan om boeketten samen te stellen met zijn twijgen vol zijdeachtige katjes. In een vaas begeleiden ze op prachtige wijze die van de drievoudige prunus (Prunus triloba) en andere sierkersen en -pruimen die door de warmte van het huis tot bloei zullen komen.