Pseudopanax ferox

De Pseudopanax ferox is een Nieuw-Zeelandse struik die zonder meer bijzonder te noemen is en liefhebbers van zeldzame exotische planten zal verrukken. Deze vreemde soort doorloopt drie opeenvolgende stadia om zijn definitieve loof te verkrijgen. De jeugdbladeren zijn smal, stug, bruingrijs van kleur en aan beide zijden getand als een dubbelgekartelde zaagblad, terwijl de volwassen bladeren, gedragen in een kroon op een slanke stam, korter, breder, afgerond en met gladde randen zijn. Vreemd, grafisch, hij verdient een ereplaats in een border met zuurminnende vegetatie, in een mild klimaat. Tuinliefhebbers in koudere streken geven hem een prominente plek op het terras in het warme seizoen en beschermen hem tegen strenge vorst in de winter.

De Pseudopanax ferox behoort tot de Araliaceae-familie, net als de boomvormige engelwortel. Hij is afkomstig uit Nieuw-Zeeland, meer specifiek uit de laaglandbossen in enkele kustvalleien. In zijn natuurlijke habitat, waar hij bedreigd wordt, is hij zeldzaam geworden, net zoals hij vrij zeldzaam is in teelt. Het is een struik voor humusrijke, vruchtbare en vrij zure grond en een gematigd, vochtig zeeklimaat. Hij kan een hoogte van 8 meter bereiken, maar neemt weinig ruimte in beslag: op volwassen leeftijd zal zijn kroon niet breder zijn dan 1,50 meter. Zijn groei is vrij snel. Jonge exemplaren groeien op een enkele stam met spectaculaire jeugdbladeren, naar de grond gericht, 45 cm lang en ingeplant onder een hoek van minder dan 45°. Ze zijn dik, stug, grijsgroen van kleur met een bruine tint, afgezet met afgeronde tanden en doorsneden door een lichtgroene hoofdnerf. In de loop der tijd verliest deze struik zijn onderste bladeren en ontwikkelt hij aan het uiteinde van zijn stam een uitgespreide kroon met volwassen bladeren. Deze zijn 15 cm lang, lancetvormig en donkergroen van kleur. De volwassen plant produceert schermen van 10 cm breed waarin groene bloemen dicht opeen staan. Bij deze Pseudopanax bestaan er mannelijke en vrouwelijke individuen. Alleen de vrouwelijke planten zullen, na bestuiving, kleine, eivormige zwarte vruchten dragen.

Meestal geteeld om de vreemde schoonheid van zijn jeugdbladeren, is de Pseudopanax ferox een bijna fossiele, fascinerende plant, een overlevende uit de oeroude bossen. Hij wordt gewaardeerd om zijn ongewone grafische stijl, die, geef toe, nogal moeilijk te combineren is in een klassieke tuin. Deze struik heeft echter een volwaardige plek in een grote exotische border, samen met boomvarens (Dicksonia), Cycaspalmen, apenboom (Araucaria, in een grote tuin) of bijvoorbeeld paardenstaarten. Winterhard tot ongeveer -7°C, vereist hij een niet-kalkhoudende, humusrijke, goed doorlatende bodem en een beschutte standplaats uit de koude, droge wind, in een mild klimaat. Het is ook een prachtige verzamelplant om in een grote pot te telen, die je bij winterweer in een serre of kas kunt plaatsen.