Phormium tenax Flamingo - Nieuw-Zeelands vlas

De Phormium tenax 'Flamingo' is een opvallend kleurrijke variëteit van Nieuw-Zeelands vlas, met een zeer exotisch uiterlijk. Deze plant vormt een dichte pol van lange, lintvormige, rechtopstaande bladeren in een verrassende roze kleur, met een groene rand. Goed aangepast aan milde kustklimaten, moet deze Phormium in koudere streken in een kuip worden gekweekt om hem in de winter te kunnen beschermen. Hij kan echter temperaturen tot -10°C weerstaan, mits onder goede omstandigheden (goed doorlatende grond en een zonnige standplaats). Met zijn zeer grafische uitstraling is het een waardevolle plant voor een moderne, mediterrane of kustachtige tuin. 

Het Nieuw-Zeelands vlas behoort tot de Agavefamilie (Agavaceae), net als Agaves, Yucca's en Cordylines. Maar sommige botanische classificaties beschouwen het als een Hemerocallidaceae, een Liliaceae, een Phormiaceae, of zelfs een Xanthorrhoeaceae; dat geeft aan hoe bijzonder dit geslacht is! 'Flamingo' is een zeer mooie variëteit afkomstig van Phormium tenax, de grootste en meest winterharde van de twee Nieuw-Zeelandse soorten. Beter bestand tegen af en toe droge grond dan P. cookianum, eenmaal goed geworteld, is P. tenax een wijdverspreide plant in zijn land van herkomst, waar hij allerlei soorten terreinen en bodems koloniseert. Deze prachtige, rhizomateuze vaste plant ontwikkelt zich tot een brede, niet-woekerende pol, bestaande uit meerdere rozetten. Elke rozet bestaat uit een bundel bladeren die in de lengte dubbelgevouwen zijn, in elkaar grijpend, waardoor perfecte waaiers ontstaan.
Met een zowel rechtopstaande als bossige groeiwijze, bereikt deze relatief compacte variëteit 1 m tot 1,20 m in alle richtingen, afhankelijk van de groeiomstandigheden. De bladeren zijn breed, tot 6 cm, aan de buitenkant licht gebogen, zeer lang, leerachtig, spits aan het uiteinde, met een roze kleur omrand door kaki-groen. Zeer hoge bloeistengels (tot 2,50 m) verschijnen van juli tot september, afhankelijk van het klimaat, en torenen uit boven het blad. Ze dragen aren met gebogen, buisvormige bloemen, die bij rijping een oranjebruine tint krijgen. Deze nectarrijke en drachtrijke bloei trekt bepaalde vogels en talrijke bestuivende insecten aan.
Deze Phormium groeit in de meeste grondsoorten, mits ze goed doorlatend zijn. Hij houdt ervan om in de zomer vocht tot zijn beschikking te hebben en past zich goed aan aan kustomstandigheden, waarbij hij de aanwezige wind tolereert. Hij groeit in de volle zon of eventueel in halfschaduw. De wortelstok is winterhard tot ongeveer -10°C, maar het blad kan schade oplopen vanaf -7/-8°C. Daarom is een aanplanting in een kuip aan te raden in een koud klimaat, zodat hij vorstvrij kan overwinteren.

Deze Phormium Flamingo is een plant van grote sierwaarde, ideaal voor grote borders of grote rotstuinen in een mild klimaat. Gebruikt als solitair of in groepen geplant, structureert hij de ruimte; zijn roze blad combineert mooi met planten met grijs of blauwachtig loof. Combineer hem met de Teucrium fruticans Azureum, met grijs-zilver blad en blauwe bloei, met de Salvia leucantha, een Salie met een zeer grafische blauw-witte bloei, of met de kleine Eucalyptus gunnii France Bleu Rengun, met een sierlijke groeiwijze en zeer fijn blauwachtig blad. Hij vormt ook prachtige taferelen samen met de mooie Agapanthus met blauwe of witte bloemen, en voor een resoluut exotische compositie, combineer hem met de kleine vlamboom, of Caesalpinia gilliesii met fascinerend mooie en luchtige bloemen, of met de Strelitzia reginae, de paradijsvogelbloem, met zijn sculpturale bloemen in de vorm van een tropische vogel.

De Maori's gebruiken Phormium zoals wij vlas gebruiken, voor de vezels die in de textielindustrie worden gebruikt. Van deze eigenschap komt waarschijnlijk de Nederlandse naam 'Nieuw-Zeelands vlas'.