Phormium Special Red - Nieuw-Zeelands vlas

De Phormium 'Special Red' is een compacte variëteit van Nieuw-Zeelands vlas met een prachtige kleur en redelijk winterhard voor dit type plant, tot ongeveer -10 °C. Deze plant, gehuld in warme, donkere tinten bruin, rood en brons, brengt een perfect exotische touch in elke decoratie. Hij is het hele jaar aantrekkelijk door zijn blad, maar biedt ook een mooie zomerbloei met rechtopstaande aren, gevuld met rode, buisvormige bloemen die door bijen en vlinders worden bezocht. In een pot op het terras, in een border of in een rotstuin maakt deze kleine phormium zeker indruk!

Het Nieuw-Zeelands vlas 'Special Red' behoort tot de agavefamilie. Het is een zeer compacte vorm, onder andere afkomstig van de Phormium tenax, de grootste van de twee Nieuw-Zeelandse soorten. Deze vaste plant met wortelstokken groeit langzaam, in een brede, niet-woekerende pol. Met een opgaande groeiwijze bereikt hij ongeveer 50 cm hoogte, afhankelijk van de groeiomstandigheden, voor een breedte van 50 tot 70 cm. De bladeren zijn vrij smal, zeer lang, een beetje stug en puntig aan het uiteinde. Hun bruinrode kleur verkleurt enigszins naar bronsgroen aan het einde van het seizoen en in de winter. Bloemstengels van minimaal 80 cm hoog verschijnen van juni tot augustus, afhankelijk van het klimaat, en torenen uit boven de bladpol. Ze zijn groen met een paarsachtige tint en zijn bezet met gebogen, buisvormige bloemen die bij het rijpen een meer of minder violette kleur krijgen. Deze bloei trekt bepaalde vogels en veel bestuivende insecten aan.

In de volle grond kan deze Phormium Special Red solitair of in groepen worden geplant; hij geeft structuur aan de ruimte en brengt een zeer exotische charme in de tuin. Net als grote siergrassen is het ook een prachtige vaste plant voor een moderne tuin met sobere lijnen. In koudere streken kan hij in een zeer grote pot op het terras of balkon worden gezet, om zijn statigheid in het groeiseizoen te bewonderen, en vorstvrij overwinterd worden in een koude kas of een weinig verwarmde serre. In een stadstuin verzacht hij betonnen structuren. Voor een exotische en contrasterende sfeer kan hij bijvoorbeeld worden gecombineerd met de Leptospermum scoparium Nanum Tui, een zachtroze, zeer rijkbloeiende bol in de zomer, met crocosmia's of goudsbloemen in zeer felle kleuren, of met blauwbloeiende agapanthus voor kleurcontrast.

De Maori's gebruiken Phormium zoals wij vlas gebruiken, voor de vezels die in de textielindustrie worden gebruikt. Deze eigenschap heeft waarschijnlijk geleid tot de Nederlandse naam 'Nieuw-Zeelands vlas'.