Phormium Margaret Jones - Nieuw-Zeelands vlas

De Phormium hybride 'Margaret Jones' is een nog niet zo wijdverspreide variëteit van Nieuw-Zeelands vlas, en een van de allermooiste. Eén blik op haar in volle glorie, in het volle licht, en je wilt haar meteen hebben: ze ontvouwt een prachtig blad dat lijkt op lange linten in roze en bruine tinten, met een purperachtige glans en een satijnachtige afwerking. De bladeren vormen samen een grote, licht uitwaaierende pol met een magnifiek, zowel opgaand als op een charmante manier losjes groeiend, habitus. Geef deze fantastische vaste plant een diepe, vruchtbare bodem en de zachtheid van een tuin aan de kust. Winterhard tot -8/-10°C en redelijk droogtebestendig als ze eenmaal goed is aangeslagen, doet ze het ook uitstekend in een grote pot op andere plekken.

Het Nieuw-Zeelands vlas 'Margaret Jones' behoort tot de agavefamilie. Het is een recente variëteit, ontstaan uit de Phormium cookianum (bergvlas) en de P. tenax, de grootste van de twee Nieuw-Zeelandse soorten. Deze schitterende, rhizomateuze vaste plant groeit uit tot een brede, niet-woekerende pol. Met een zowel opgaande als gebogen groeiwijze bereikt ze gemiddeld zo'n 95 cm hoogte, afhankelijk van de groeiomstandigheden, en wordt ze ongeveer 80 cm breed; in een vruchtbare, vochthoudende bodem zelfs nog breder. De bladeren zijn 4 tot 5 cm breed en 1,20 m lang, een beetje stug maar licht gebogen en puntig aan het uiteinde. Hun kleur, van roze-oranje tot purperroze in het midden, is gerand met brons en bruin, en krijgt een bruinere tint aan het eind van het seizoen en in de winter. Minstens 1,50 m hoge bloemstengels verschijnen van mei tot juli, afhankelijk van het klimaat, en steken hoog uit boven het blad. Ze zijn groen met een purperen zweem en dragen gebogen, buisvormige bloemaren die bij rijping een meer of minder felrode tint krijgen. Deze bloei trekt bepaalde vogels en veel bestuivende insecten aan.

Deze Phormium is een plant met een grote sierwaarde, gemaakt voor grote borders of grote rotstuinen in een mild klimaat. Solitair gebruikt of in groepen geplant, geeft hij structuur aan de ruimte en een zeer exotische charme aan de tuin. Hij komt goed tot zijn recht met bodembedekkers zoals fijnstraal (Erigeron), kruipende rozemarijn, vrouwenmantel (Alchemilla) of blauw schapengras (Festuca glauca). Net als grote siergrassen is het ook een wonderschone vaste plant voor een moderne tuin met sobere lijnen, bijvoorbeeld geplant in een bed van kiezelstenen. In koudere streken kan hij in een zeer grote pot op het terras of balkon worden gezet, om in het groeiseizoen van zijn statigheid te genieten, en vorstvrij overwinterd worden in een koude kas of een weinig verwarmde serre. In een stadstuin verzacht hij betonnen structuren. Voor een exotische en contrasterende sfeer kan hij bijvoorbeeld worden gecombineerd met Leptospermum scoparium (een roze tot rode, in de zomer bloeiende bol), Helichrysum rosmarinifolium 'Silver Jubilee', Pittosporum tenuifolium 'Tom Thumb', of met Olearia macrodonta 'Major' – planten die net als hij uit Oceanië komen en perfect zijn voor aan zee.

De Maori's gebruiken Phormium zoals wij vlas gebruiken, voor de vezels die in de textielindustrie worden verwerkt. Deze eigenschap heeft de plant waarschijnlijk haar volksnaam 'Nieuw-Zeelands vlas' opgeleverd.